Η χονδροπάθεια γόνατος, διαφορετικά η χονδρομαλάκυνση της επιγονατίδας αποτελεί μια πάθηση, η οποία προσβάλλει ένα μεγάλο ποσοστό ασθενών, προκαλώντας έντονο πόνο. Η χονδροπάθεια επιγονατίδες είναι μια κατάσταση που δύναται να μεταβάλει την ποιότητα ζωής των ασθενών ανεξαρτήτου ηλικίας, μιας και αρκετά συχνά εντοπίζεται ήδη από την εφηβεία.
Τι είναι η χονδροπάθεια γόνατος;
Η χονδροπάθεια γόνατος χαρακτηρίζεται ως βλάβη που υφίσταται ο αρθρικός χόνδρος του γόνατος. Ο αρθρικός χόνδρος αποτελεί ένα λείο και ελαστικό ιστό, που καλύπτει τα άκρα των οστών, όλων των αρθρώσεων και βοηθά στην ομαλή κίνηση των οστών. Ο αρθρικός χόνδρος αποτελεί μια εξαιρετική σύνθεση, η οποία συμβάλλει στην προστασία της φθοράς των οστών, αποτρέποντας τη μεταξύ τους τριβή.
Όταν ο αρθρικός χόνδρος φθαρεί εμφανίζεται η χονδροπάθεια γόνατος, καθώς ο φθαρμένος χόνδρος προκαλεί έντονο πόνο, οίδημα και ιδιαίτερη δυσκαμψία. Η πάθηση διακρίνεται στα εξής στάδια:
- Στάδιο1: Παρουσιάζεται οίδημα στον χόνδρο, ενώ μειώνεται η ελαστικότητα
- Στάδιο 2: Εντοπίζονται ρωγμές και αλλοιώσεις στην επιφάνεια του χόνδρου, εμφανίζεται μερικώς φλεγμονή. Οι αλλοιώσεις δεν έχουν εκταθεί στο υποχόνδριο οστό
- Στάδιο 3: Οι ρωγμές εντοπίζονται στο υποχόνδρειο οστό, το οποίο είναι ακάλυπτο και υπόσκληρο
- Στάδιο 4: Οι αλλοιώσεις εμφανίζονται στο οστό, ενώ παρουσιάζονται οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις
Ποια είναι η αιτία πρόκλησης χονδροπάθειας γόνατος;
Η χονδροπάθεια γόνατος εμφανίζεται, όταν ο αρθρικός χόνδρος υποστεί φθορά. Οι πιο συχνοί παράγοντες φθοράς του αρθρικού χόνδρου είναι οι εξής:
- Υπερβολική χρήση του γόνατος: Η υπέρχρηση του γόνατος από δραστηριότητες που ασκούν έντονη πίεση στο γόνατο π.χ. τρέξιμο, ποδήλατο, άλματα, είναι η πιο συχνή αιτία
- Ηλικία: Συνήθως μετά τα 40, ο αρθρικός χόνδρος φθείρεται φυσιολογικά. Ωστόσο, η χονδροπάθεια εμφανίζεται σε νεότερες ηλικίες.
- Τραυματισμός: Ο τραυματισμός στο γόνατο, είτε από διάστρεμμα ή χτύπημα μπορεί να επηρεάσει τον χόνδρο
- Μη σωστή ευθυγράμμιση του άξονα του γόνατος: Τα γόνατα που εκ γενετής εμφανίζουν ραιβογονία, δηλαδή έχουν κενό ανάμεσα από τους αστραγάλους, τρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης χονδροπάθειας
- Παχυσαρκία: Το υπερβολικό βάρος και το φορτίο που δέχεται το γόνατο επηρεάζει τον αρθρικό χόνδρο
Πώς εκδηλώνονται τα συμπτώματα;
Τα συμπτώματα της χονδροπάθειας ποικίλλουν ανάλογα με τη φθορά του χόνδρου και τη σοβαρότητα της βλάβης που έχει υποστεί. Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι τα εξής:
- Πόνος στο γόνατο, κυρίως στην μπροστινή όψη του γόνατος που γίνεται εντονότερος και οξύς κατά τη διάρκεια της κίνησης ή στο ανέβασμα και κατέβασμα σκαλιών
- Πρήξιμο στο γόνατο
- Αίσθημα καύσου
- Δυσκολία στην κίνηση
- Μειωμένη κινητικότητα
- Θόρυβος στο γόνατο κατά τη διάρκεια της κίνησης
Πως πραγματοποιείται η διάγνωση;
Η διάγνωση της χονδροπάθειας γόνατος επιτυγχάνεται από ένα εξειδικευμένο Ορθοπεδικό Χειρουργό, μέσα από την κλινική εξέταση του ασθενούς. Στην περίπτωση που παρουσιάζετε πόνο στο γόνατο, όταν ανεβαίνετε τις σκάλες ή αισθάνεστε κάποιο από τα παραπάνω συμπτώματα, τότε θα πρέπει να επισκεφτείτε τον Ορθοπεδικό Χειρουργό, Μπεσίρη Γεώργιο. Ο ιατρός αφού λάβει το ιατρικό ιστορικό σας θα σας εξετάσει. Για την ακριβή διάγνωση και αποκλεισμό άλλων παθήσεων, θα πρέπει να πραγματοποιήσετε απεικονιστικές εξετάσεις. Η αξονική ή μαγνητική τομογραφία μπορούν να αναδείξουν τη σοβαρότητα της βλάβης που έχει δεχτεί ο χόνδρος, προκειμένου να δοθεί η ανάλογη θεραπεία.
Ποια είναι η μέθοδος αντιμετώπισης;
Η μέθοδος αντιμετώπισης της χονδροπάθειας γόνατος εξαρτάται από τον βαθμό βλάβης και το στάδιο της χονδροπάθειας. Στην περίπτωση όπου εντοπίζεται ήπια βλάβη και η πάθηση βρίσκεται σε αρχικό στάδιο, τότε η πάθηση μπορεί να αντιμετωπιστεί σε πρώτη φάση συντηρητικά με:
- Ξεκούραση και αποφυγή δραστηριοτήτων που επιβαρύνουν το γόνατο
- Χορήγηση αντιφλεγμονώδη φαρμάκων
- Παγοθεραπεία
- Θεραπεία με ενέσιμους βιολογικούς παράγοντες (PRP),υαλουρονικό και κορτικοστεροειδή
- Ασκήσεις ενδυνάμωσης – φυσικοθεραπεία
Εάν εντοπίζονται σοβαρές αλλοιώσεις στον χόνδρο και η χονδροπάθεια γόνατος βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο, τότε η αντιμετώπιση πραγματοποιείται μέσα από την εφαρμογή χειρουργικών επεμβάσεων:
- Αρθροσκόπηση γόνατος: Έχει ως στόχο τη λείανση του χόνδρου μέσω του καθαρισμού του. Κατά την αρθροσκόπηση αφαιρούνται τα ελεύθερα σωματίδια ή ακόμα εκτελείται χονδροπλαστική. Η χονδροπλαστική είναι μια τεχνική κατά την οποία ο χειρουργός καθαρίζει τη βλάβη και προσπαθεί να διεγείρει το οστό ώστε να προκληθεί η παραγωγή νέου χόνδρου.
- Αρθροπλαστική γόνατος: Στις πιο προχωρημένες βλάβες, η αντιμετώπιση της χονδροπάθειας πραγματοποιείται με την αρθροπλαστική, δηλαδή με την πλήρη αντικατάσταση της άρθρωσης του γόνατος
Στην περίπτωση όπου παρουσιάζετε έντονο πόνο, οποίος επιμένει στον χρόνο ή εάν έχετε διαγνωστεί με χονδροπάθεια γόνατος, τότε επισκεφτείτε τον εξειδικευμένο Ορθοπεδικό Χειρουργό, Δρ. Μπεσίρη Γεώργιο. Ο Δρ. Μπεσίρης Γεώργιος είναι απόλυτα εξειδικευμένος στη χειρουργική αντιμετώπιση οποιουδήποτε ορθοπεδικού προβλήματος αφορά την άρθρωση του γόνατος. Επικοινωνήστε με τον ιατρό και την εξειδικευμένη ομάδα της Orthopedia για να λάβετε μια εξατομικευμένη διάγνωση.
Ποια είναι η αιτία πρόκλησης χονδροπάθειας γόνατος;
Η χονδροπάθεια επιγονατίδας είναι μια πάθηση που σχετίζεται με τη φθορά του χόνδρου της επιγονατίδας
Πώς εκδηλώνονται τα συμπτώματα;
Ο πόνος γύρω από την επιγονατίδα είναι το πιο κοινό σύμπτωμα, ενώ ο πόνος μπορεί να γίνεται ισχυρότερος μετά από το ανέβασμα ή κατέβασμα σκαλοπατιών.
Πώς πραγματοποιείται η διάγνωση;
Εάν εμφανίζετε πόνο στο γόνατο θα πρέπει να επισκεφτείτε ένα Ορθοπεδικό Χειρουργό για να λάβετε πλήρη διάγνωση.
Σε πόσο καιρό περνάει η χονδροπάθεια γόνατος;
Δεν υπάρχει κάποια ενδεικτικό χρονικό διάστημα. Όσο πιο έγκαιρη είναι η διάγνωση, τόσο πιο θετική εξέλιξη έχει η θεραπεία
Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί η χονδροπάθεια γόνατος;
Η χονδροπάθεια γόνατος αντιμετωπίζεται είτε συντηρητικά, είτε χειρουργικά στην περίπτωση όπου υπάρχουν σοβαρές αλλοιώσεις.
Θα μπορώ να περπατάω άνετα σε μικρές ή μεγάλες αποστάσεις, εάν έχω χονδροπάθεια γόνατος;
Η ικανότητα βάδισης σε μικρές ή μεγαλύτερες αποστάσεις σε ασθενείς με χονδροπάθεια γόνατος εξαρτάται από τον βαθμό εκφύλισης του αρθρικού χόνδρου, την εντόπιση της βλάβης κ.ά. Σε ήπια στάδια, οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να περπατούν χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία, ενδεχομένως με παροδική ενόχληση μετά από παρατεταμένη δραστηριότητα. Σε προχωρημένες μορφές, η αυξημένη φόρτιση της άρθρωσης μπορεί να προκαλεί πόνο, δυσκαμψία και κόπωση, περιορίζοντας τη δυνατότητα μετακίνησης σε μεγάλες αποστάσεις. Η κατάλληλη συντηρητική θεραπεία (φυσικοθεραπεία, ενδυνάμωση τετρακέφαλου, απώλεια βάρους, τροποποίηση δραστηριοτήτων) μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ανοχή στη βάδιση.
Πότε θεωρείται απαραίτητη η χειρουργική επέμβαση;
Η χειρουργική αντιμετώπιση της χονδροπάθειας γόνατος καθίσταται απαραίτητη σε περιπτώσεις όπου η συντηρητική θεραπεία αποτυγχάνει να ελέγξει τα συμπτώματα και ο ασθενής εξακολουθεί να εμφανίζει έντονο πόνο και λειτουργικό περιορισμό. Ενδείξεις χειρουργικής παρέμβασης αποτελούν οι εκτεταμένες ή εντοπισμένες βλάβες του αρθρικού χόνδρου που επηρεάζουν τη μηχανική σταθερότητα της άρθρωσης, οι συνοδές ανατομικές ανωμαλίες καθώς και η εμφάνιση προχωρημένων εκφυλιστικών αλλοιώσεων που οδηγούν σε οστεοαρθρίτιδα.
Πόσο ασφαλές είναι να σκύβω ή να σηκώνομαι από χαμηλές θέσεις, εάν έχω χονδροπάθεια γόνατος;
Η κάμψη του γόνατος κατά το σκύψιμο ή την ανύψωση από χαμηλές θέσεις επιβαρύνει τον αρθρικό χόνδρο, καθώς αυξάνει τις δυνάμεις που ασκούνται κυρίως στην επιγονατιδομηριαία άρθρωση. Σε ασθενείς με χονδροπάθεια, αυτή η μηχανική φόρτιση μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα πόνου και να επιταχύνει την εκφύλιση του χόνδρου, ειδικά όταν επαναλαμβάνεται συχνά ή πραγματοποιείται υπό φορτίο (π.χ. άρση βάρους).
Σε ήπια περιστατικά, το σκύψιμο και το σήκωμα από χαμηλές θέσεις μπορεί να είναι ανεκτό, εφόσον γίνεται με ελεγχόμενο τρόπο και με υποστήριξη από τους μυς του τετρακέφαλου. Ωστόσο, σε πιο προχωρημένα στάδια συστήνεται η αποφυγή παρατεταμένου ή βαθιού καθίσματος σε χαμηλές θέσεις. Η εκμάθηση εργονομικά σωστών τρόπων πραγματοποίησης των κινήσεων αυτών και η ενίσχυση του μυϊκού συστήματος αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την ασφαλή εκτέλεσή τους.
Είναι ασφαλές να ανεβαίνω σκάλες ή να περπατώ σε ανώμαλο έδαφος;
Η ανάβαση σκαλοπατιών και η βάδιση σε ανώμαλο έδαφος σε ασθενείς με χονδροπάθεια γόνατος ενδέχεται να επιβαρύνουν σημαντικά την επιγονατιδομηριαία άρθρωση λόγω της αυξημένης φόρτισης που ασκείται στον αρθρικό χόνδρο. Σε ήπια στάδια της πάθησης, οι δραστηριότητες αυτές μπορούν να πραγματοποιούνται με προσοχή και ενδεχομένως με τη χρήση βοηθητικών μέσων (π.χ. χειρολαβές, κατάλληλα υποδήματα), ωστόσο σε προχωρημένες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσουν πόνο, αίσθημα αστάθειας ή επιδείνωση των συμπτωμάτων.
Η εξατομικευμένη εκτίμηση από τον θεράποντα ιατρό, σε συνδυασμό με πρόγραμμα ενδυνάμωσης του τετρακέφαλου, είναι καθοριστική για την ασφαλή εκτέλεση αυτών των δραστηριοτήτων και για τη μείωση του κινδύνου εξέλιξης της χονδροπάθειας.
Υπάρχει κίνδυνος η πάθηση να εξελιχθεί σε οστεοαρθρίτιδα;
Ναι, η χονδροπάθεια γόνατος μπορεί να αποτελέσει προδιαθεσικό παράγοντα για την ανάπτυξη δευτεροπαθούς οστεοαρθρίτιδας, ιδιαίτερα όταν η βλάβη του αρθρικού χόνδρου είναι εκτεταμένη ή συνοδεύεται από ανωμαλίες, όπως αξονικές αποκλίσεις του κάτω άκρου ή αστάθεια της επιγονατιδομηριαίας άρθρωσης. Η προοδευτική εκφύλιση του χόνδρου οδηγεί σε μείωση της αρθρικής επιφάνειας, αύξηση της τριβής και διαταραχή της βιομηχανικής ισορροπίας. Ωστόσο, η έγκαιρη διάγνωση και η εφαρμογή συντηρητικών μέτρων μπορούν να επιβραδύνουν σημαντικά την εξέλιξη της νόσου και να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης οστεοαρθρίτιδας.
Η απώλεια βάρους ή η αλλαγή υποδημάτων θα με βοηθήσει στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων;
Η απώλεια σωματικού βάρους και η χρήση κατάλληλων υποδημάτων αποτελούν σημαντικούς τροποποιητικούς παράγοντες στη διαχείριση της χονδροπάθειας γόνατος. Η μείωση του σωματικού βάρους περιορίζει την κατακόρυφη φόρτιση που ασκείται στην επιγονατιδομηριαία άρθρωση, ελαττώνοντας έτσι τον μηχανικό ερεθισμό του αρθρικού χόνδρου και τον κίνδυνο περαιτέρω εκφύλισης.
Παράλληλα, η επιλογή υποδημάτων με επαρκή απορρόφηση κραδασμών και σωστή στήριξη της ποδικής καμάρας συμβάλλει στη βελτίωση της κατανομής των δυνάμεων κατά τη βάδιση. Συνεπώς, η απώλεια βάρους σε συνδυασμό με την εργονομική επιλογή υποδημάτων συνιστούν ουσιαστικά υποστηρικτικά μέτρα που μπορούν να βελτιώσουν την κλινική εικόνα και να επιβραδύνουν την εξέλιξη της πάθησης.
Μπορώ να συνεχίσω να κάνω αθλητικές δραστηριότητες χαμηλής έντασης, όπως ποδήλατο ή κολύμβηση;
Η συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες χαμηλής έντασης, όπως η κολύμβηση και η ποδηλασία, θεωρείται γενικά ασφαλής και ευεργετική για ασθενείς με χονδροπάθεια γόνατος. Η κολύμβηση, λόγω της άνωσης του νερού, μειώνει τη μηχανική φόρτιση της άρθρωσης και επιτρέπει την κινητοποίηση με ελάχιστο κίνδυνο επιδείνωσης της χόνδρινης βλάβης.
Αντίστοιχα, η ποδηλασία σε επίπεδο έδαφος ή σε στατικό ποδήλατο, με σωστή ρύθμιση ύψους σέλας και αποφυγή υπερβολικής αντίστασης, ενδείκνυται ως άσκηση ενδυνάμωσης του τετρακέφαλου και βελτίωσης της κινητικότητας χωρίς σημαντική καταπόνηση του γόνατος. Ωστόσο, η ένταση και η διάρκεια της άσκησης πρέπει να εξατομικεύονται, ώστε να αποφεύγεται η υπερφόρτιση, και να συνοδεύονται από ιατρική καθοδήγηση, ιδιαίτερα σε ασθενείς με προχωρημένη βλάβη χόνδρου.
Είναι ωφέλιμες οι ενέσεις υαλουρονικού ή PRP (πλάσμα πλούσιο σε αιμοπετάλια) στη δική μου περίπτωση;
Οι ενέσεις υαλουρονικού και το PRP αποτελούν συντηρητικές θεραπείες που μπορούν να μειώσουν τα συμπτώματα της χονδροπάθειας γόνατος. Το υαλουρονικό οξύ βελτιώνει τις ιδιότητες του αρθρικού υγρού, μειώνοντας την τριβή και προσφέροντας καλύτερη λίπανση και προστασία στον χόνδρο. Το PRP, χάρη στους αυξητικούς παράγοντες που περιέχει, στοχεύει στη μείωση της φλεγμονής και στη βιολογική ενίσχυση της αποκατάστασης των ιστών, με ορισμένες μελέτες να δείχνουν πιο παρατεταμένα αποτελέσματα σε σχέση με το υαλουρονικό. Η επιλογή της κατάλληλης μεθόδου εξαρτάται από το στάδιο της νόσου, την ηλικία και τις ανάγκες του ασθενούς. Εφαρμόζεται συνήθως συμπληρωματικά σε ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα θεραπείας που περιλαμβάνει φυσικοθεραπεία και ενδυνάμωση.
