Το σύνδρομο διαμερίσματος είναι μια επώδυνη παθολογική κατάσταση που προκαλείται από αύξηση της πίεσης στο εσωτερικό των μυών σε επικίνδυνα επίπεδα. Αυτή η πίεση μπορεί να μειώσει τη ροή του αίματος και να εμποδίσει την μεταφορά θρεπτικών ουσιών και την οξυγόνωση των μαλακών ιστών και κυρίως των νεύρων και των μυικών κυττάρων.

Το σύνδρομο διαμερίσματος μπορεί να είναι οξύ ή χρόνιο:

Το οξύ σύνδρομο διαμερίσματος αποτελεί επείγον ιατρικό περιστατικό και είναι συνήθως αποτέλεσμα σοβαρού τραυματισμού. Χωρίς θεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη βλάβη των μυών και νεύρων.

Το χρόνιο σύνδρομο διαμερίσματος προκαλείται συνήθως μετά από παρατεταμένη άσκηση (π.χ. δρομείς μεγάλων αποστάσεων) και δεν αποτελεί επείγουσα ιατρική κατάσταση. Χαρακτηρίζεται από πόνο που επιδεινώνεται με την μυϊκή δραστηριότητα.

ΑΝΑΤΟΜΙΑ

Τα διαμερίσματα στο ανθρώπινο σώμα ορίζονται ως ομάδες μυών, νεύρων και αιμοφόρων αγγείων στα χέρια και στα πόδια που περικλείονται από μία ανένδοτη και σκληρή μεμβράνη που ονομάζεται περιτονία. Ο ρόλος της περιτονίας είναι να παρέχει σταθερότητα και ως εκ τούτου δεν διατείνεται εύκολα.

Σύνδρομο διαμερίσματος

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Το σύνδρομο διαμερίσματος αναπτύσσεται μετά από οίδημα εντός ενός διαμερίσματος – κυρίως λόγω αιματώματος. Επειδή η περιτονία που το περιβάλλει είναι ανένδοτη, αυξάνεται η ενδοδιαμερισματική πίεση γύρω από τα τριχοειδή αγγεία, τα νεύρα και τους μύες διαταράσσοντας τη ροή του αίματος. Χωρίς την σταθερή παροχή οξυγόνου και θρεπτικών ουσιών, τα νεύρα και οι μύες μπορεί να υποστούν ανεπανόρθωτη βλάβη.

Στο οξύ σύνδρομο διαμερίσματος, αν δεν αποσυμπιεστεί ο εν λόγω ανατομικός χώρος μπορεί να επέλθει νέκρωση των ιστών και μόνιμη αναπηρία. Αντίθετα στο χρόνιο σύνδρομο διαμερίσματος από κόπωση δεν περιγράφονται ανεπανόρθωτες βλάβες. Το σύνδρομο διαμερίσματος εμφανίζεται πιο συχνά στο πρόσθιο διαμέρισμα της κνήμης, καθώς και σε άλλα μέρη του σώματος όπως στον βραχίονα, τους γλουτούς, τα χέρια και τα πόδια.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΞΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΟΣ

Το οξύ σύνδρομο διαμερίσματος εμφανίζεται μετά από σοβαρούς τραυματισμούς όπως τροχαία ατυχήματα ή πτώσεις από ύψος που περιλαμβάνουν συνήθως σοβαρές κακώσεις ή κατάγματα.

Οι προϋποθέσεις και οι συνθήκες για την ανάπτυξη του συνδρόμου διαμερίσματος περιλαμβάνουν:

  • Κατάγματα
  • Κακώσεις μαλακών ιστών με μεγάλο μωλωπισμό (μελανιά). Αυτού του είδους ο τραυματισμός μπορεί π.χ. να είναι αποτέλεσμα πτώσης δικύκλου στην κνήμη ή άμεσης πλήξης κατά τη διάρκεια αθλητικών δραστηριοτήτων
  • Συνθλιπτικές κακώσεις
  • Αποκατάσταση της ροής του αίματος μετά από παρατεταμένη διακοπή λόγω αγγειακής βλάβης. Ορισμένες φορές, η ροή του αίματος μπορεί να διακοπεί λόγω παρατεταμένης πίεσης κατά τη διάρκεια του ύπνου. Φυσιολογικά, οι περισσότεροι υγιείς άνθρωποι κινούνται μετά από την ανάπτυξη παροδικής ισχαιμίας όσο κοιμούνται, αλλά σε περιπτώσεις νευρολογικής νόσου ή μεγάλης κατανάλωσης αλκοολ ή ναρκωτικών ουσιών μπορεί να παρουσιαστεί ακόμη και σύνδρομο διαμερίσματος.
  • Αναβολικά στεροειδή φάρμακα
  • Σφιχτές περιδέσεις ή νάρθηκες. Στην υποψία ανάπτυξης συνδρόμου διαμερίσματος πρέπει να αφαιρούνται άμεσα.

ΧΡΟΝΙΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΟΣ

Η υπερβολική και παρατεταμένη προσπάθεια κατά την άσκηση μπορεί να προκαλέσει πόνο και οίδημα οδηγώντας σε χρόνιο σύνδρομο διαμερίσματος. Οι αθλητές που συμμετέχουν σε δραστηριότητες με επαναλαμβανόμενες κινήσεις όπως το τρέξιμο, τη ποδηλασία ή την κολύμβηση είναι πιθανό – αν και σπάνιο – να αναπτύξουν χρόνιο σύνδρομο διαμερίσματος. Ο πόνος συνήθως υφίεται με τη διακοπή της άσκησης χωρίς ιδιαίτερη ανησυχία.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

ΟΞΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΟΣ

  • Το κλασικό σύμπτωμα του συνδρόμου διαμερίσματος είναι ο πόνος, κυρίως όταν διατείνονται οι μύες εντός του διαμερίσματος.
  • Ο πόνος είναι πιο έντονος απ’ότι θα αναμενόταν από τον ίδιο τον τραυματισμό ενώ μπορεί να παρουσιαστεί υπαισθησία ή παραισθησία της περιοχής (μούδιασμα ή «μυρμήγκιασμα») ή και αίσθηση καύσου.
  • Ειδικότερα, η υπαισθησία και η πάρεση (παράλυση) είναι συμπτώματα που εμφανίζονται αργότερα και είναι σημάδι μόνιμης βλάβης των ιστών.

ΧΡΟΝΙΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΟΣ

Στο χρόνιο σύνδρομο διαμερίσματος προκαλείται πόνος ή κράμπες κατά τη διάρκεια της άσκησης. Ο πόνος υποχωρεί όταν σταματήσει η άσκηση και πιο συχνά αφορά τα κάτω άκρα.

Στα συμπτώματα συνήθως περιλαμβάνονται επίσης:

  • Υπαισθησία
  • Δυσκολία στην κίνηση
  • Ορατή διόγκωση των μυών

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ

ΟΞΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΟΣ

Πρόκειται για επείγουσα κατάσταση. Ο ασθενής οφείλει να επισκεφθεί άμεσα το τμήμα επειγόντων περιστατικών ενός νοσοκομείου. Ο ιατρός επί της υποψίας οφείλει να μετρήσει την ενδοδιαμερισματική πίεση για να διαγνώσει το σύνδρομο.

ΧΡΟΝΙΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΟΣ

Για την διάγνωση του χρονίου συνδρόμου διαμερίσματος, ο ιατρός οφείλει να αποκλείσει όλες τις άλλες παθήσεις που μπορούν να μιμηθούν την προαναφερθείσα συμπτωματολογία, όπως τις τενοντίτιδες. Επιπλέον μπορεί π.χ. να συστήσει ακτινολογικό έλεγχο για τον αποκλεισμό πιθανού κατάγματος κνήμης εκ κοπώσεως.

Για την επιβεβαίωση, ο ιατρός μετράει την ενδοδιαμερισματική πίεση πριν και μετά την άσκηση, καταγράφοντας τις διαφορές.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΟΞΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΟΣ

Το οξύ σύνδρομο διαμερίσματος αποτελεί μια επείγουσα κατάσταση που χρήζει άμεσης χειρουργικής αντιμετώπισης. Ο Ορθοπαιδικός με συγκεκριμένες τομές διανοίγει το δέρμα και τις περιτονίες που καλύπτουν το διαμέρισμα. Τις περισσότερες φορές το οίδημα δεν επιτρέπει την άμεση σύγκλειση του δέρματος. Σ’αυτήν την περίπτωση το χειρουργικό τραύμα συγκλείεται σε δεύτερο χρόνο με -ή χωρίς- τη χρήση δερματικού μοσχεύματος.

ΧΡΟΝΙΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΟΣ

Συντηρητική θεραπεία:

Η φυσικοθεραπεία, τα ορθωτικά πέλματα (ένθετα για τα υποδήματα) και τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα έχουν αμφίβολα αποτελέσματα στην ανακούφιση των συμπτωμάτων.

Συνήθως τα συμπτώματα υποχωρούν με την τροποποίηση των καθημερινών και αθλητικών δραστηριοτήτων του ασθενούς. Η προπόνηση με χαμηλής έντασης ασκήσεις αποτελεί πρώτη επιλογή. Επίσης, ορισμένες φορές τα συμπτώματα χειροτερεύουν κατά την άσκηση σε συγκεκριμένες «σκληρές» επιφάνειες όπως σε τσιμέντο και όχι σε τεχνητό τάπητα ή χλοοτάπητα και γι’αυτόν τον λόγο συστήνεται στον ασθενή η χρήση συγκεκριμένων αθλητικών εγκαταστάσεων.

Χειρουργική θεραπεία:

Επί αποτυχίας της συντηρητικής αντιμετώπισης, η χειρουργική επέμβαση αποτελεί την τελική επιλογή. Με τον ίδιο τρόπο που αντιμετωπίζεται το οξύ σύνδρομο διαμερίσματος, διανοίγεται η περιτονία ώστε να απελευθερωθεί ο χώρος για την κίνηση των μυών. Οι συνθήκες του χειρουργείου διαφέρουν πολύ από αυτές της οξείας μορφής και το χειρουργικό τραύμα είναι μικρότερο, χωρίς να παρουσιάζει την ανάγκη για χρήση μοσχευμάτων.