Η αρθρίτιτδα του γόνατος αποτελεί μια από τις κύριες αιτίες αναπηρίας στις αναπτυγμένες χώρες. Ειδικότερα, η αρθρίτιδα της επιγονατιδομηριαίας άρθρωσης προκαλεί πόνο στο πρόσθιο τμήμα της άρθρωσης, δυσκολεύοντας τη καθημερινή ζωή του ασθενούς.

ΑΝΑΤΟΜΙΑ

Η επιγονατίδα ευρίσκεται μπροστά από το γόνατο και συγκεκριμένα στο σημείο που ενώνονται η κνήμη με το μηριαίο οστό. Προστατεύει το γόνατο και συνδέει τους μύς της πρόσθιας επιφάνειας με την κνήμη. Η κατάληξη του μηριαίου οστού προς το γόνατο αλλά και η κάτω επιφάνεια της επιγονατίδας καλύπτονται από αρθρικό χόνδρο. Το γεγονός αυτό βοηθάει στην ομαλή ολίσθηση της επιγονατίδας επί της τροχιλίας του μηριαίου κατά την κίνηση της άρθρωσης.

Οστεοαρθρίτιδα (Αρθρίτιδα) της επιγονατιδομηριαίας άρθρωσης

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

αρθρίτιδα της επιγονατιδομηριαίας άρθρωσης εμφανίζεται όταν ο αρθρικός χόνδρος κατά μήκος της τροχιλίας (της αύλακας όπου ολισθαίνει η επιγονατίδα) και της αρθρικής επιφάνειας της επιγονατίδας αρχίζει να εκφυλίζεται (να φθείρεται). Με τον χρόνο, όταν φθαρεί όλος ο χόνδρος, τα υποκείμενα οστά αρχίζουν να τρίβονται. Αυτή η τριβή μεταξύ των οστικών επιφανειών προκαλεί έντονο πόνο και φλεγμονή.

Οστεοαρθρίτιδα (Αρθρίτιδα) της επιγονατιδομηριαίας άρθρωσης

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ

ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΕΠΙΓΟΝΑΤΙΔΑΣ

Τα κατάγματα της επιγονατίδας προκαλούν συχνά βλάβες στον αρθρικό χόνδρο που καλύπτει και προστατεύει την πίσω πλευρά του οστού. Ακόμα και οι μικρές παρεκτοπίσεις μετά την πώρωση του κατάγματος αυξάνουν την τριβή μεταξύ των αρθρικών επιφανειών της επιγονατίδας και του μηρού και κατ’επέκταση την πιθανότητα αρθρίτιδας της επιγονατιδομηριαίας άρθρωσης.

ΔΥΣΠΛΑΣΙΑ

Η δυσπλασία της επιγονατίδας ή η υποπλασία του έξω μηριαίου κονδύλου και η επιπέδωση της μεσοκονδύλιας αύλακας προκαλούν την κακή εφαρμογή της επιγονατίδας μέσα στην τροχιλία και κατ’επέκταση την ανομοιόμορφη κατανομή φορτίων που καταπονούν τον χόνδρο. Ως αποτέλεσμα, ο αρθρικός χόνδρος της επιγονατίδας εκφυλίζεται δημιουργώντας αρθρίτιδα της επιγονατιδομηριαίας άρθρωσης.

Οστεοαρθρίτιδα (Αρθρίτιδα) της επιγονατιδομηριαίας άρθρωσης

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Το κύριο σύμπτωμα της αρθρίτιδας της επιγονατιδομηριαίας άρθρωσης είναι ο πόνος και εντοπίζεται στο πρόσθιο μέρος του γόνατος. Μπορεί να εμφανιστεί σε περιόδους ηρεμίας και ξεκούρασης αλλά τις περισσότερες φορές παρουσιάζεται μετά από δραστηριότητες κατά τις οποίες ασκούνται μεγάλες δυνάμεις στην επιγονατίδα, όπως π.χ. στο γονάτισμα, στο ανέβασμα σκάλας και κατά την έγερση από χαμηλά καθίσματα.

Επιπλέον, πολλές φορές παρουσιάζεται κριγμός («τρίξιμο») κατά την κάμψη και έκταση του γόνατος που σε προχωρημένο στάδιο μπορεί να εμποδίζει (να «μπλοκάρει») το γόνατο κατά την προσπάθεια έκτασης του γόνατος.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Σε γενικές γραμμές, οι αρχές αντιμετώπισης της αρθρίτιδας της επιγονατιδομηριαίας άρθρωσης ομοιάζουν με αυτές της αρθρίτιδας του γόνατος (μηροκνημιαίας άρθρωσης) και περιλαμβάνουν:

  • Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ): Φάρμακα όπως η ασπιρίνη, η ναπροξένη και η ιβουπροφαίνη καταπραΰνουν τον πόνο και μειώνουν το οίδημα.
  • Άσκηση: Η τακτική άσκηση μπορεί να ενδυναμώσει την άρθρωση του γόνατος. Επιπλέον, οι δραστηριότητες που καταπονούν την επιγονατιδομηριαία άρθρωση, όπως τα βαθιά καθίσματα, θα πρέπει να αποφεύγονται. Έτσι, ο ασθενής είναι καλό να στραφεί σε δραστηριότητες που δεν καταπονούν ιδιαίτερα το γόνατο, όπως το περπάτημα και το κολύμπι.
  • Απώλεια βάρους: Στους υπέρβαρους ασθενείς, η απώλεια βάρους μπορεί να ανακουφίσει το γόνατο από τα μεγάλα φορτία που του ασκούνται σε καθημερινή βάση.
  • Φυσικοθεραπεία: Ειδικές ασκήσεις μπορούν να αυξήσουν το εύρος κίνησης του γόνατος και να ενδυναμώσουν τον τετρακέφαλο μυ μειώνοντας την τάση που ασκείται στην επιγονατίδα. Σε περίπτωση που προκαλείται πόνος κατά την άσκηση, ο ασθενής οφείλει να σταματήσει και να ενημερώσει τον Ορθοπαιδικό.
  • Ενεσοθεραπεία: Οι ενδαρθρικές ενέσεις κορτιζόνης (στεροειδές) ανακουφίζουν από τον πόνο μέσω της ισχυρής αντιφλεγμονώδους δράσης τους. Επιπλέον, μπορεί να γίνει ενδαρθρική έγχυση υαλουρονικού οξέος.

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Στην περίπτωση που αποτύχουν όλα τα συντηρητικά μέσα και ο ασθενής δεν ανακουφίζεται από τον πόνο, η χειρουργική αντιμετώπιση αποτελεί το επόμενο βήμα. Υπάρχουν αρκετές εναλλακτικές και περιλαμβάνουν:

  • Χονδροπλαστική: Εκτελείται αρθροσκοπικά, εισάγοντας λεπτά χειρουργικά εργαλεία μέσα από μικρές τομές γύρω από το γόνατο και αφορά μικρού έως μετρίου βαθμού βλάβες. Με την μέθοδο της χονδροπλαστικής, ο χειρουργός λειαίνει τις τραχείες αρθριτικές επιφάνειες, πετυχαίνοντας την φυσική αντικατάσταση με ινοχόνδρινο ιστό.
  • Διόρθωση του άξονα τροχιάς της επιγονατίδας: Επιτυγχάνεται με μια συνδυασμένη ανοικτή απελευθέρωση του έξω καθεκτικού συνδέσμου και με αναδίπλωση του λοξού τμήματος του έσω πλατέος μυός.
  • Οστεοχόνδρινα αυτόλογα μοσχεύματα: Λαμβάνεται υγιής χόνδρινος ιστός από άλλο μέρος του γόνατος και χρησιμοποιείται για τη κάλυψη μιας περιοχής με βλάβη. Πρόκειται για μέθοδο που βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε νέους ασθενείς.
  • Μεταφορά του κνημιαίου κυρτώματος: Σε ορισμένες περιπτώσεις η διόρθωση του άξονα τροχιάς γίνεται μέσω της μετακίνησης του κνημιαίου κυρτώματος (οστεοτομία) και της καθήλωσής του προς τα έσω του γόνατος με βίδες. Κατ’αυτόν τον τρόπο η επιγονατίδα ολισθαίνει ανεμπόδιστα και με μικρότερη τριβή στην τροχιλία.
  • Αντικατάσταση της Επιγονατιδομηριαίας άρθρωσης: Με αυτού του είδους την «μερική» αρθροπλαστική γόνατος αντικαθίσταται η επιφάνεια της τροχιλίας με ένα λεπτό μεταλλικό ένθετο και η αρθρική επιφάνεια της επιγονατίδας με ένα πλαστικό και συγκρατούνται στην θέση τους με ακρυλικό τσιμέντο.

Στην περίπτωση που οι αλλοιώσεις αφορούν και τα άλλα μέρη του γόνατος συνιστάται η ολική αρθροπλαστική γόνατος.