Οστεοαρθρίτιδα Ισχίου

Η οστεοαρθρίτιδα ισχίου είναι μια χρόνια εκφυλιστική πάθηση, κατά την οποία φθείρεται σταδιακά ο χόνδρος που καλύπτει τις επιφάνειες της άρθρωσης.

Το ισχίο αποτελείται από την κεφαλή του μηριαίου οστού και την κοτύλη. Η μηριαία κεφαλή κινείται μέσα στην κοτύλη, επιτρέποντας κινήσεις όπως το περπάτημα, η κάμψη και η περιστροφή του κάτω άκρου.

Υπό φυσιολογικές συνθήκες, ο λείος αρθρικός χόνδρος και το αρθρικό υγρό μειώνουν την τριβή και βοηθούν την άρθρωση να κινείται ομαλά. Όταν όμως ο χόνδρος λεπταίνει και χάνει τη λεία επιφάνειά του, τα οστά πλησιάζουν μεταξύ τους και η κίνηση γίνεται σταδιακά πιο δύσκολη. Παράλληλα, μπορεί να σχηματιστούν οστεόφυτα και να εμφανιστεί φλεγμονή στους γύρω ιστούς.

Η φθορά του χόνδρου δεν αποκαθίσταται από μόνη της, γι’ αυτό η νόσος συνήθως εξελίσσεται με την πάροδο του χρόνου.

Ποια είναι τα αίτια και οι παράγοντες κινδύνου;

Η οστεοαρθρίτιδα ισχίου μπορεί να είναι πρωτοπαθής ή δευτεροπαθής.

Στην πρωτοπαθή οστεοαρθρίτιδα ισχίου δεν υπάρχει  σαφής αιτία που να εξηγεί την εμφάνιση της πάθησης. Συνήθως αναπτύσσεται σταδιακά, λόγω παραγόντων όπως η ηλικία και η γενετική προδιάθεση. Αντίθετα, η δευτεροπαθής μορφή αναπτύσσεται ως αποτέλεσμα μιας προϋπάρχουσας πάθησης ή βλάβης της άρθρωσης.

Οι συχνότερες αιτίες και οι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν:

• Τη συγγενή δυσπλασία του ισχίου
• Τη μηροκοτυλιαία πρόσκρουση
• Την οστεονέκρωση της μηριαίας κεφαλής
• Παλαιότερα κατάγματα ή σοβαρούς τραυματισμούς
• Λοιμώξεις της άρθρωσης
• Παθήσεις που αλλάζουν το σχήμα της μηριαίας κεφαλής
• Το αυξημένο σωματικό βάρος
• Την ανισοσκελία
• Τη μακροχρόνια ή έντονη καταπόνηση του ισχίου

Ποια συμπτώματα προκαλεί η οστεοαρθρίτιδα ισχίου;

Τα συμπτώματα της οστεοαρθρίτιδας ισχίου εμφανίζονται συνήθως σταδιακά και επιδεινώνονται καθώς εξελίσσεται η φθορά.

Το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι ο πόνος στη βουβωνική χώρα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο πόνος μπορεί να επεκτείνεται:

• Στην πρόσθια επιφάνεια του μηρού
• Στην περιοχή των γλουτών
• Στο γόνατο

Αρχικά, ο πόνος εμφανίζεται συνήθως μετά από περπάτημα, άσκηση ή παρατεταμένη ορθοστασία και υποχωρεί με την ξεκούραση. Σε πιο προχωρημένα στάδια μπορεί να επιμένει κατά την ανάπαυση ή να διαταράσσει τον ύπνο.

Άλλα συχνά συμπτώματα είναι:

• Δυσκαμψία της άρθρωσης
• Περιορισμός του εύρους κίνησης
• Δυσκολία κατά τη βάδιση
• Κριγμός κατά την κίνηση
• Αίσθημα ότι το ένα πόδι είναι πιο κοντό
• Δυσκολία στην έγερση από χαμηλό κάθισμα
• Δυσκολία στην είσοδο και έξοδο από το αυτοκίνητο
• Δυσκολία στο να φορέσει ο ασθενής κάλτσες ή παπούτσια

Καθώς η πάθηση προχωρά, μπορεί να περιορίσει σημαντικά την εργασία, την αυτοεξυπηρέτηση και τη συμμετοχή του ασθενούς στις καθημερινές δραστηριότητες.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση της οστεοαρθρίτιδας ισχίου ξεκινά με τη λήψη του ιατρικού ιστορικού και την κλινική εξέταση.

Ο ορθοπεδικός ζητά πληροφορίες σχετικά με:

• Τη θέση του πόνου
• Την ένταση και τη διάρκειά του
• Τις δραστηριότητες που τον επιδεινώνουν
• Τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζει την καθημερινότητα
• Τυχόν παλαιότερους τραυματισμούς ή παθήσεις του ισχίου

Κατά την κλινική εξέταση αξιολογεί τον τρόπο βάδισης, το εύρος κίνησης της άρθρωσης, τη μυϊκή δύναμη και την πιθανή παρουσία ανισοσκελίας. Επίσης, ελέγχει αν οι κινήσεις του ισχίου προκαλούν πόνο στη βουβωνική περιοχή.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι απλές ακτινογραφίες αρκούν για να επιβεβαιώσουν τη διάγνωση και να δείξουν:

• Τη στένωση του μεσάρθριου διαστήματος
• Την παρουσία οστεοφύτων
• Την παραμόρφωση της μηριαίας κεφαλής
• Τυχόν αλλοιώσεις της κοτύλης
• Τον βαθμό φθοράς της άρθρωσης

Η μαγνητική ή η αξονική τομογραφία δεν είναι απαραίτητη σε κάθε ασθενή. Μπορεί, ωστόσο, να χρειαστεί όταν τα συμπτώματα δεν συμφωνούν με τις ακτινογραφίες ή όταν απαιτείται χειρουργικός σχεδιασμός.

Πώς αντιμετωπίζεται συντηρητικά η οστεοαρθρίτιδα ισχίου;

Στα αρχικά στάδια, η αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας ισχίου είναι συνήθως συντηρητική. Βασικοί στόχοι είναι η μείωση του πόνου, η διατήρηση της κινητικότητας και η διευκόλυνση των καθημερινών δραστηριοτήτων.

Οι βασικές συντηρητικές επιλογές περιλαμβάνουν:

• Τροποποίηση δραστηριοτήτων: Περιορίζονται οι κινήσεις που επιβαρύνουν την άρθρωση, όπως η παρατεταμένη ορθοστασία, η συχνή χρήση σκάλας και οι ασκήσεις με έντονους κραδασμούς.
• Έλεγχο του σωματικού βάρους: Η διατήρηση υγιούς βάρους μειώνει τα φορτία που δέχεται καθημερινά το ισχίο.
• Φυσικοθεραπεία: Ειδικές ασκήσεις ενδυναμώνουν τους μύες γύρω από την άρθρωση και βοηθούν στη διατήρηση του εύρους κίνησης.
• Άσκηση χαμηλής καταπόνησης: Η κολύμβηση και το στατικό ποδήλατο βοηθούν τον ασθενή να παραμένει ενεργός χωρίς να επιβαρύνει έντονα το ισχίο.
• Φαρμακευτική αγωγή: Ο ορθοπεδικός μπορεί να συστήσει αναλγητικά ή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, ανάλογα με το ιστορικό του ασθενούς.
• Βοηθήματα βάδισης: Ένα μπαστούνι ή άλλο κατάλληλο βοήθημα μπορεί να περιορίσει την επιβάρυνση και να βελτιώσει την ασφάλεια κατά τη βάδιση.

Οι παραπάνω παρεμβάσεις δεν αναστρέφουν τη φθορά του χόνδρου. Μπορούν, όμως, να μειώσουν τα συμπτώματα και να καθυστερήσουν την ανάγκη χειρουργικής αντιμετώπισης.

Πότε χρειάζεται χειρουργική αντιμετώπιση στην οστεοαρθρίτιδα ισχίου;

Όταν η συντηρητική θεραπεία δεν προσφέρει πλέον επαρκή ανακούφιση, ο ορθοπεδικός μπορεί να προτείνει ολική αρθροπλαστική ισχίου. Η επέμβαση πραγματοποιείται με διαφορετικές χειρουργικές τεχνικές, ανάλογα με την ανατομία, τη γενική κατάσταση της υγείας και τις ανάγκες του ασθενούς.

Οι βασικές επιλογές περιλαμβάνουν:

1. Συμβατική ολική αρθροπλαστική ισχίου

Ο χειρουργός αντικαθιστά τη φθαρμένη μηριαία κεφαλή και την κατεστραμμένη επιφάνεια της κοτύλης με ειδικά εμφυτεύματα. Η πρόσβαση στην άρθρωση μπορεί να γίνει με οπίσθια, πλάγια ή πρόσθια προσπέλαση.

2. Αρθροπλαστική ισχίου με τεχνικές ελάχιστης επεμβατικότητας

Οι τεχνικές ελάχιστης επεμβατικότητας στοχεύουν στον περιορισμό της παρέμβασης στους μύες και στους γύρω μαλακούς ιστούς. Σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς μπορεί να συμβάλουν στην πρώιμη κινητοποίηση και στην ταχύτερη λειτουργική αποκατάσταση.

3. Ρομποτική αρθροπλαστική ισχίου

Η ρομποτική αρθροπλαστική ισχίου επιτρέπει τον λεπτομερή σχεδιασμό της επέμβασης με βάση την ανατομία του ασθενούς. Το ρομποτικό σύστημα καθοδηγεί τον χειρουργό κατά την προετοιμασία της άρθρωσης και την τοποθέτηση των εμφυτευμάτων, χωρίς να εκτελεί αυτόνομα την επέμβαση. Στόχος είναι η μεγαλύτερη ακρίβεια, η σωστή αποκατάσταση της ανατομίας και η σταθερότητα της νέας άρθρωσης.

Η επιλογή της κατάλληλης χειρουργικής μεθόδου γίνεται εξατομικευμένα, μετά από πλήρη κλινικό και απεικονιστικό έλεγχο.

Ο επίμονος πόνος στο ισχίο δεν χρειάζεται να καθορίζει τις κινήσεις και την καθημερινότητά σας. Όταν η συντηρητική θεραπεία δεν προσφέρει πλέον την αναμενόμενη ανακούφιση, η αρθροπλαστική ισχίου μπορεί να συμβάλει στην αποκατάσταση της βάδισης και της λειτουργικότητας της άρθρωσης.

Ο Χειρουργός Ορθοπεδικός Δρ. Γεώργιος Μπεσίρης προσεγγίζει κάθε περίπτωση εξατομικευμένα, αξιολογώντας τη φθορά της άρθρωσης, τα συμπτώματα και τις ανάγκες του ασθενούς. Διαθέτει πολυετή κλινική εμπειρία και είναι Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής Αθηνών.

Επικοινωνήστε με την ομάδα της Orthopedia, ώστε να ενημερωθείτε για τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές και να προγραμματίσετε την προσωπική σας αξιολόγηση.