Κύφωση ονομάζουμε την έντονη κύρτωση της πλάτης, πέραν του φυσιολογικού, που συχνά αναφερόμαστε και ως«καμπούρα». Τις περισσότερες φορές εμφανίζεται στους ενήλικες και ιδιαίτερα στις πιο μεγάλες ηλικίες, ωστόσο είναι δυνατό να προκληθεί και στους νέους. Για αυτόν τον λόγο ορίζονται δύο κατηγορίες κύφωσης
- η νεανική
- η ενηλίκων.
Πώς δημιουργείται η κύφωση;
Η καμπύλη στην σπονδυλική στήλη είναι ένα σύνηθες φαινόμενο. Όταν όμως αυτή η καμπύλη ξεπερνάει τα όρια του φυσιολογικού και η σπονδυλική στήλη αρχίζει να παραμορφώνεται, τότε δημιουργείται η κύφωση. Συνήθως εμφανίζεται από την κακή στάση του σώματος και περισσότερο σε άτομα που δεν γυμνάζονται. Τα παρακάτω αίτια αποτελούν επιπλέον λόγους για τους οποίους προκαλείται η κύφωση.
- Κατάγματα. Τα κατάγματα στην σπονδυλική στήλη οφείλονται συνήθως σε ασθένειες όπως είναι η οστεοπόρωση και η αρθρίτιδα, κατά τις οποίες οι σπόνδυλοι γίνονται μαλακοί και εύθρυπτοι, αποκτώντας ένα σφηνοειδές σχήμα.
- Εκφύλιση μεσοσπονδύλιου δίσκου. Ο μεσοσπονδύλιος δίσκος λειτουργεί σαν μαξιλαράκι μεταξύ των σπονδύλων. Με την πάροδο των χρόνων είναι φυσιολογικό να φθείρεται. Ωστόσο, εάν η φθορά αυτή ξεπερνάει τον φυσιολογικό ρυθμό, υπέστη εκφύλιση μεσοσπονδύλιου δίσκου η οποία χειροτερεύει την κατάσταση της κύφωσης.
- Η κύφωση Scheuermann’s. Η κύφωση Scheuermann’s είναι μια ασθένεια η οποία δημιουργείται κυρίως στο ανδρικό φίλο και πρώτο εμφανίζεται σε ηλικίες μεταξύ 10 και 13 ετών. Είναι ο πιο συχνός λόγος για την πρόκληση κύφωσης και αποτελεί αναπτυξιακή δυσμορφία σπονδύλων.
- Ιδιοπαθής κύρτωση. Χαρακτηρίζεται από την κύρτωση στην θωρακική μοίρα και δεν μπορεί να εξηγηθεί ιατρικά.
Ποια είναι τα συμπτώματα της κύφωσης;
Όταν η κύφωση είναι ήπια μπορεί ο ασθενής να μην βιώνει έντονα συμπτώματα κατά την διάρκεια της ημέρας, συμβουλεύει ο Δρ. Μπεσίρης. Εάν όμως πρόκειται για κύφωση σε πιο εξελιγμένο στάδιο, ο πόνος είναι το πρωταρχικό σύμπτωμα που ωθεί συνήθως τον ασθενή στην αναζήτηση θεραπείας. Το χαρακτηριστικό αυτού του πόνου είναι πως είναι αρκετά δυνατός και επιδεινώνεται κατά την διάρκεια της ημέρας. Άλλα συμπτώματα αποτελούν:
- Αυχενικό σύνδρομο
- Πόνος στην ράχη
- Οσφυαλγία
Ποιες άλλες επιπλοκές μπορεί να προκαλέσει η κύφωση;
Εκτός από πόνο μπορεί επίσης να προκαλέσει:
- Αναπνευστικά προβλήματα, καθώς ασκείται έντονη πίεση στα πνευμόνια
- Κινητικά προβλήματα. Η κύφωση εξασθενεί τους μυς της πλάτης και ως αποτέλεσμα ο ασθενής δυσκολεύεται να κάνει ορισμένες καθημερινές κινήσεις. Για παράδειγμα μπορεί να νιώθει πόνο όταν περπατάει, όταν σηκώνεται από καρέκλες, όταν θέλει να στρέψει το βλέμμα του προς τα επάνω, όταν οδηγεί ή όταν ξαπλώνει ανάσκελα.
- Προβλήματα πέψης. Η έντονη κύφωση μπορεί να δυσκολέψει την πέψη, προκαλώντας γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.
- Αισθητικά προβλήματα. Πολλοί ασθενείς ενοχλούνται από την όψη της καμπούρας και προκειμένου να απαλλαγούν από αυτήν προσπαθούν, χωρίς επιτυχία, να διατηρήσουν για πολύ ώρα μια ευθεία στάση σώματος προκαλώντας πόνο στην πλάτη τους.
Πως αντιμετωπίζεται η κύφωση;
Η ελαφριά περίπτωση κύφωσης μπορεί να αντιμετωπιστεί με ένα ειδικό ασκησιολόγιο που χορηγείται από τον ιατρό. Αυτό στοχεύει στην επιμήκυνση της σπονδυλικής στήλης, στην ενδυνάμωση των μυών και στην υιοθέτηση όλων των απαραίτητων αλλαγών ώστε να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά η κύφωση. Επίσης, ο Δρ. Μπεσίρης προτείνει και την ένταξη της άθλησης στην καθημερινότητα, καθώς μπορεί να αποτελέσει σημαντικός παράγοντας ανακούφισης από τον πόνο. Τα είδη άθλησης που ενδείκνυνται για την κύφωση είναι η yoga, η κολύμβηση και το pilates.
Ωστόσο, εάν η κύφωση έχει εξελιχθεί σε μεγάλο βαθμό και η κύρτωση της σπονδυλικής στήλης έχει ξεπεράσει τους 60°, είναι απαραίτητες χειρουργικές επεμβάσεις όπως η σπονδυλοδεσία και η σπονδυλοπλαστική.
Σε κάθε περίπτωση, με οποιαδήποτε ένδειξη πόνου ή ενόχλησης στην περιοχή της σπονδυλικής στήλης, η επίσκεψη σε έναν εξειδικευμένο ορθοπεδικό χειρουργό είναι απαραίτητη.
Ποια είναι τα πιο συχνά συμπτώματα της κύφωσης;
Το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα της κύφωσης είναι η εμφανής καμπύλη στην άνω πλάτη και η τάση του σώματος να γέρνει προς τα εμπρός. Πολλοί ασθενείς παρατηρούν ότι δυσκολεύονται να σταθούν εντελώς όρθιοι ή ότι κουράζονται εύκολα όταν προσπαθούν να διατηρήσουν σωστή στάση. Εκτός από τη μορφολογική αλλαγή της πλάτης, μπορεί να εμφανιστεί πόνος στη ράχη, αίσθημα βάρους στους ώμους, δυσκαμψία της σπονδυλικής στήλης ή μυϊκή κόπωση μετά από πολύωρη ορθοστασία ή καθιστική εργασία. Σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις, η σημαντική παραμόρφωση της σπονδυλικής στήλης μπορεί να επηρεάσει την ισορροπία του σώματος ή ακόμη και τη λειτουργία της αναπνοής.
Ποια είναι τα συχνότερα αίτια που προκαλούν κύφωση;
Η κύφωση μπορεί να οφείλεται σε πολλούς διαφορετικούς παράγοντες. Σε νεαρά άτομα συχνά σχετίζεται με κακή στάση σώματος, ιδιαίτερα όταν περνούν πολλές ώρες σκυμμένα μπροστά σε υπολογιστή ή κινητό τηλέφωνο. Σε εφήβους μπορεί να εμφανιστεί λόγω της νόσου Scheuermann, μιας αναπτυξιακής πάθησης που επηρεάζει τη μορφολογία των σπονδύλων. Στους ενήλικες και κυρίως στους ηλικιωμένους, η κύφωση μπορεί να προκύψει από εκφυλιστικές αλλοιώσεις της σπονδυλικής στήλης ή από κατάγματα σπονδύλων που σχετίζονται με την οστεοπόρωση. Τραυματισμοί, συγγενείς ανωμαλίες της σπονδυλικής στήλης ή ορισμένες φλεγμονώδεις παθήσεις μπορούν επίσης να οδηγήσουν στην ανάπτυξη κύφωσης.
Πώς γίνεται η διάγνωση της κύφωσης;
Η διάγνωση της κύφωσης πραγματοποιείται αρχικά μέσω κλινικής εξέτασης από εξειδικευμένο ορθοπαιδικό χειρουργό. Ο ιατρός αξιολογεί τη στάση του σώματος, την κινητικότητα της σπονδυλικής στήλης και την ύπαρξη πόνου ή μυϊκής δυσκαμψίας. Συχνά ζητείται από τον ασθενή να σκύψει προς τα εμπρός, ώστε να εκτιμηθεί καλύτερα η καμπύλη της πλάτης. Για την ακριβή επιβεβαίωση της διάγνωσης πραγματοποιούνται απεικονιστικές εξετάσεις, όπως ακτινογραφίες σπονδυλικής στήλης, οι οποίες επιτρέπουν τη μέτρηση της γωνίας της κύφωσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί μαγνητική τομογραφία ή αξονική τομογραφία για πιο λεπτομερή αξιολόγηση των σπονδύλων, των δίσκων και των νευρικών δομών.
Πώς αντιμετωπίζεται η κύφωση;
Η θεραπεία της κύφωσης εξαρτάται από την αιτία της πάθησης, την ηλικία του ασθενούς και τη σοβαρότητα της καμπύλης. Στις περισσότερες περιπτώσεις εφαρμόζεται συντηρητική αντιμετώπιση, η οποία περιλαμβάνει φυσικοθεραπεία και ειδικές ασκήσεις ενδυνάμωσης των μυών της πλάτης και του κορμού. Οι ασκήσεις αυτές βοηθούν στη βελτίωση της στάσης του σώματος και στη μείωση των συμπτωμάτων. Σε παιδιά και εφήβους που βρίσκονται ακόμη σε ανάπτυξη, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ειδικός κηδεμόνας σπονδυλικής στήλης για τη διόρθωση της καμπύλης. Η χειρουργική θεραπεία εφαρμόζεται μόνο σε σοβαρές περιπτώσεις, όταν η παραμόρφωση είναι μεγάλη, εξελίσσεται προοδευτικά ή προκαλεί σημαντικά λειτουργικά προβλήματα.
Μπορεί η κύφωση να διορθωθεί με άσκηση;
Σε αρκετές περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν η κύφωση οφείλεται σε κακή στάση σώματος, η συστηματική άσκηση μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη βελτίωση της εικόνας της πλάτης. Οι ασκήσεις ενδυνάμωσης των μυών της ράχης και του κορμού βοηθούν στη σωστή στήριξη της σπονδυλικής στήλης και στη διατήρηση μιας πιο όρθιας στάσης. Παράλληλα, η φυσικοθεραπεία μπορεί να μειώσει τον πόνο και να βελτιώσει την κινητικότητα της σπονδυλικής στήλης. Ωστόσο, όταν η κύφωση οφείλεται σε δομικές αλλοιώσεις των σπονδύλων, οι ασκήσεις μπορούν να βελτιώσουν τα συμπτώματα αλλά δεν είναι πάντα σε θέση να διορθώσουν πλήρως την παραμόρφωση.
Πότε πρέπει κάποιος να επισκεφθεί έναν ορθοπαιδικό;
Η αξιολόγηση από ορθοπαιδικό χειρουργό είναι απαραίτητη όταν η καμπύλη της πλάτης γίνεται εμφανής ή όταν εμφανίζονται συμπτώματα όπως πόνος, δυσκαμψία ή δυσκολία στη διατήρηση όρθιας στάσης. Επίσης, σε παιδιά και εφήβους που βρίσκονται σε περίοδο ανάπτυξης, είναι σημαντικό να εξετάζεται οποιαδήποτε αλλαγή στη στάση του σώματος, καθώς η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να αποτρέψει την εξέλιξη της παραμόρφωσης. Η έγκαιρη ιατρική αξιολόγηση βοηθά στον καθορισμό της κατάλληλης θεραπευτικής προσέγγισης και στη διατήρηση της φυσιολογικής λειτουργίας της σπονδυλικής στήλης.
Μπορεί η κύφωση να επηρεάσει την καθημερινότητα ενός ανθρώπου;
Η κύφωση μπορεί να επηρεάσει την καθημερινότητα κυρίως όταν η καμπύλη της σπονδυλικής στήλης είναι έντονη. Οι ασθενείς μπορεί να εμφανίζουν πόνο στην πλάτη, κόπωση μετά από παρατεταμένη ορθοστασία ή δυσκολία σε δραστηριότητες που απαιτούν καλή στάση σώματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις επηρεάζεται και η αυτοπεποίθηση του ατόμου, λόγω της αλλαγής στην εμφάνιση της πλάτης. Παρ’ όλα αυτά, με την κατάλληλη θεραπεία, την άσκηση και τη σωστή παρακολούθηση από ειδικό, οι περισσότεροι άνθρωποι με κύφωση μπορούν να διατηρήσουν μια φυσιολογική και δραστήρια καθημερινότητα.
