Ποιες παθήσεις της σπονδυλικής στήλης μπορούν να αντιμετωπιστούν με την ενδοσκοπική χειρουργική;

Η Δισκοκήλη με τη διενέργεια ενδοσκοπικής δισκεκτομής και στις τρεις περιοχές (μοίρες) της σπονδυλικής στήλης δηλαδή μέση (οσφυϊκή μοίρα), αυχένας (αυχενική μοίρα) και ράχη (θωρακική μοίρα).

Η Στένωση του Τρήματος με τη διενέργεια ενδοσκοπικής τρηματεκτομής, δηλαδή διάνοιξης – διεύρυνσης του τμήματος το οποίο πιέζει – εγκλωβίζει το νεύρο που εξέρχεται από αυτό.

Η Κεντρική και Πλάγια Στένωση της οσφύος ήπιου ως μέτριου βαθμού με την διενέργεια ενδοσκοπικής αποσυμπίεσης – πεταλεκτομής.

Ο Δισκογενής Πόνος (οσφυαλγία – πόνος στη μέση) με την διενέργεια θερμικής δακτυλιοπλαστικής με ειδική συσκευή ραδιοσυχνοτήτων και συσκευής laser.

Η Σπονδυλαρθρίτιδα facet joint syndrome (το σύμπτωμα της δηλαδή ο πόνος) με την διενέργεια ενδοσκοπικής ριζοτομής, και τελευταία,

Η Αστάθεια της σπονδυλικής στήλης με την διενέργεια της υποβοηθούμενης ενδοσκοπικά σπονδυλοδεσίας.

Η αντιμετώπιση των παραπάνω παθήσεων με την ενδοσκοπική χειρουργική έχει ως αποτέλεσμα τη θεραπεία της:

Οσφυαλγίας (πόνος στη μέση): ενδοσκοπική θερμική δακτυλιοπλαστική, υποβοηθούμενη ενδοσκοπική σπονδυλοδεσία, ενδοσκοπική ριζοτομή,

Ισχιαλγίας (πόνος στο πόδι): ενδοσκοπική δισκεκτομή, ενδοσκοπική τρηματεκτομή, ενδοσκοπική αποσυμπίεση,

Αυχενοβραχιόνιου συνδρόμου (πόνος στον αυχένα και στο ένα ή και τα δύο χέρια): ενδοσκοπική δισκεκτομή, ενδοσκοπική οπίσθια τρηματεκτομή και τέλος

Ραχιαλγίας και Μεσοπλευρίας Νευραλγίας (πόνος στη ράχη και τα πλευρά): θωρακική ενδοσκοπική ριζοτομή, θωρακική ενδοσκοπική δισκεκτομή.

Πως διενεργείται η ενδοσκοπική χειρουργική σπονδυλικής στήλης;

Η τεχνική αυτή διενεργείται κατά κανόνα με τοπική αναισθησία και νευροληπτοαναλγησία (μέθη). Για την ασφάλεια των νευρικών στοιχείων του ασθενούς, ο γιατρός είναι σε συνεχή επικοινωνία με τον ασθενή και έτσι μπορεί να αποφύγει τον κίνδυνο τραυματισμού κάποιου νεύρου. Η ενδοσκοπική χειρουργική είναι μια ασφαλής τεχνική αν διενεργείται χωρίς νάρκωση. Αν διενεργείται με νάρκωση δηλαδή γενική αναισθησία μπορεί να μετατραπεί σε επικίνδυνη ειδικά για χειρουργούς που δεν έχουν αποκτήσει εμπειρία και εξοικείωση. Διενεργείται από τα πλάγια της σπονδυλικής στήλης χωρίς καταστροφή μυών, συνδέσμων και οστικών δομών, όπως με τις κλασικές τεχνικές (ανοιχτή δισκεκτομή – πεταλεκτομή – μικροδισκεκτομη κλπ) και γι’ αυτό το λόγο θεωρείται ατραυματική και αναίμακτη. Γίνεται υπό ακτινοσκοπική καθοδήγηση με ειδικό φορητό ακτινοσκοπικό μηχάνημα που βρίσκεται στην αίθουσα του χειρουργείου (c-arm) ώστε ο χειρουργός ανά πάσα στιγμή να μπορεί να ελέγχει την θέση των μικροεργαλείων σε σχεση με την σπονδυλική στήλη του ασθενούς εξασφαλίζοντας έτσι ακρίβεια και ασφάλεια.

Όπως αναφέραμε το ενδοσκόπιο μεταφέρει την εικόνα σε οθόνη μέσα στο χειρουργείο την οποία παρακολουθεί ο χειρουργός. Η εικόνα αυτή έχει μεγάλη μεγέθυνση, έτσι με μεγάλη ασφάλεια ο χειρουργός πραγματοποιεί την επέμβαση αφού οι δομές της σπονδυλικής στήλης (νεύρα, μεσοσπονδύλιος δίσκος, σύνδεσμοι κλπ) διακρίνονται καθαρά και ελαχιστοποιείται το ενδεχόμενο τραυματισμού. Έτσι ο χειρουργός μπορεί να αφαιρέσει τη δισκοκήλη, να διευρύνει το τρήμα της σπονδυλικής στήλης, να διενεργήσει την ριζοτομή και γενικά όλες τις ενδοσκοπικές τεχνικές ανάλογα με την πάθηση του ασθενούς από μια μικρή τομή της τάξης του εκατοστού, πραγματοποιεί δηλαδή ένα κανονικό χειρουργείο αναίμακτα, με μικρότερο κίνδυνο, χωρίς να καταστρέψει υγιείς δομές προκειμένου να θεραπεύσει. Τα ειδικά μικροεργαλεία που διέρχονται δια του ενδοσκοπίου είναι αντιγραφή (μινιατούρες) όλων των εργαλείων που χρησιμοποιούνται στα κλασικά ανοιχτά χειρουργεία της σπονδυλικής στήλης με τη διαφορά ότι είναι πιο λεπτά ώστε να διέρχονται μέσα από το ενδοσκόπιο.

Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές της ενδοσκοπικής δισκεκτομής;

Οι πιθανές επιπλοκές της ενδοσκοπικής μικροδισκεκτομής συμβαίνουν κατά τη διάρκεια του χειρουργείου ή άμεσα μετεγχειρητικά.

Τα ποσοστά επιπλοκών είναι περίπου 1-3% και συνίστανται σε:

  • Βλάβη του νεύρου με συνοδό δυσαισθησία, παραισθησία και νευραλγία,
  • Μη επαρκή αποσυμπίεση και ανάγκη δεύτερου χειρουργείου λόγω μη υποχώρησης του πόνου μετεγχειρητικά
  • Υποτροπή της κήλης του μεσοσπονδύλιου δίσκου.
  • Μόλυνση (δισκίτιδα, επιμόλυνση τραύματος κτλ)
  • Εκτεταμένο αιμάτωμα στα μαλακά μόρια – μύες
  • Αστάθεια και σπονδυλολίσθηση (σε μικρότερο ποσοστό από την κλασσική ανοιχτή δισκεκτομή)

Πόσο χρόνο διαρκεί η επέμβαση, πόσο παραμένει ο ασθενής στην κλινική και πότε επιστρέφει στις δραστηριότητες του;

Ο χειρουργικός χρόνος κατά μέσο όρο είναι 40 λεπτά. Η παραμονή του ασθενούς στην κλινική είναι της τάξης συνολικά 3-5 ωρών, είναι δηλαδή διαδικασία walk in – walk out procedure (Μπαίνω βγαίνω δεν διανυκτερεύω). O ασθενής βαδίζει άμεσα μετά την μεταφορά του στο θάλαμο λίγη ώρα μετά την μεταφορά του στο κρεβάτι. Όσον αφορά την επάνοδο στις δραστηριότητες, στις απλές καθημερινές επανέρχεται από άμεσα έως 3 εβδομάδες και, ανάλογα με την εργασία του ποικίλλει από άμεσα για μη χειρωνακτικές εργασίες έως 3-6 εβδομάδες κατά μέσο όρο για βαριές εργασίες.

Ποιες είναι οι ιδιαιτερότητες της ενδοσκοπικής δισκεκτομής – και γενικά της ενδοσκοπικής χειρουργικής σπονδυλικής στήλης;

Οι τεχνικές αυτές απαιτούν εκπαίδευση και ειδικό εξοπλισμό. Είναι απαραίτητη ασφαλώς η εκπαίδευση του χειρουργού σε εξειδικευμένα κέντρα του εξωτερικού ενδοσκοπικής χειρουργικής σπονδυλικής στήλης. Ένας μεγάλος παράγοντας επίσης που παίζει καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία της επέμβασης είναι ο εξοπλισμός της αίθουσας του χειρουργείου. Θα πρέπει να διαθέτει κατάλληλο χειρουργικό τραπέζι ειδικά κατασκευασμένο για επεμβάσεις σπονδυλικής στήλης, κατάλληλο ακτινοσκοπικό μηχάνημα που θα μπορεί να συνδυάζεται με το χειρουργικό τραπέζι, να διαθέτει τα κατάλληλα μόνιτορ, ασφαλώς τα αντίστοιχα ενδοσκοπικά σπονδυλικής στήλης με την εργαλειοσειρά τους και επίσης εξειδικευμένο προσωπικό αίθουσας χειρουργείου δηλαδή τον κατάλληλο ακτινολόγο και τέλος πεπειραμένη εργαλειοδότρια ή εργαλειοδότη.

Είναι καλύτερη η ενδοσκοπική δισκεκτομή από τις άλλες μεθόδους;

Συγκριτικά με άλλες διαδερμικές μεθόδους (laser, radioablation, αυτοματοποιημένη διαδερμική δισκεκτομή) υπερτερεί, γιατί οι προηγούμενες είναι «τυφλές» τεχνικές. Η ενδοσκοπική τεχνική πραγματοποιείται υπό άμεση όραση και μπορούν σε συνδυασμό μ’ αυτή να χρησιμοποιηθούν οι προηγούμενες τεχνικές (laser, radiofrequency) με ασφαλέστερο τρόπο. Εξάλλου, το εύρος των παθήσεων που μπορεί να αντιμετωπιστεί ενδοσκοπικά είναι ευρύτερο από εκείνο που μπορεί να αντιμετωπιστεί με απλές διαδερμικές τεχνικές.

Όσον αφορά τη μικροδισκεκτομή, δηλαδή τη δισκεκτομή που γίνεται με τη χρήση του μικροσκοπίου, η ενδοσκοπική δισκεκτομή δεν υπερτερεί κλινικά, αν και η τελευταία δεν προκαλεί αστάθεια στην σπονδυλική στήλη, ενώ η μικροδισκεκτομή θα μπορούσε να προκαλέσει.

Όσον αφορά τον αυχένα, εικάζεται ότι η ενδοσκοπική δισκεκτομή υπερτερεί έναντι παλαιότερων τεχνικών που προϋποθέτουν σπονδυλοδεσία του αυχένα που μπορεί να αποφευχθεί με την ενδοσκοπική δισκεκτομή.

Συχνές ερωτήσεις

Πώς είναι η μετεγχειρητική πορεία; Τι πρέπει να προσέξω;

Οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να πάνε στο σπίτι την ίδια ημέρα ή νωρίς της επόμενης.

Πριν φύγει ο ασθενής από το νοσοκομείο δίνονται οδηγίες από φυσικοθεραπευτή για την κινητοποίηση, άρση από το κρεβάτι και βάδιση.

Επίσης συνιστάται η αποφυγή άρσης βάρους, σκυψίματος και στροφικών κινήσεων για 2-4 εβδομάδες για την αποφυγή υποτροπής της κήλης.

Επίσης είναι πολύ ευεργετικό το περπάτημα βαθμιαία αυξανόμενο, ενώ πρέπει να αποφεύγεται το κάθισμα πάνω από 45-60 λεπτά.

Πρέπει να φορέσω ζώνη οσφύος μετά το χειρουργείο;

Συνήθως δεν είναι απαραίτητη σ’ αυτή την επέμβαση. Περιστασιακά μπορεί να χρειαστεί ανάλογα με τις συνθήκες και τον ασθενή για λίγο καλύτερη οσφυϊκή στήριξη στην άμεση μετεγχειρητική φάση.

Πώς πρέπει να περιποιούμαι το χειρουργικό τραύμα;

Δεν χρειάζεται κάποια ιδιαίτερη φροντίδα στους περισσότερους ασθενείς, παρά μόνο να παραμένει καθαρή με μία μικρή γάζα προς αποφυγή τριβής και ερεθισμού από τα ρούχα.

Πότε μπορώ να κάνω μπάνιο;

Ο ασθενής μπορεί να κάνει μπάνιο άμεσα μετά το χειρουργείο αρκεί η τομή να καλυφθεί με αδιάβροχη γάζα έτσι ώστε να μην βραχεί. Μετά το μπάνιο η γάζα πρέπει να αφαιρεθεί, η περιοχή να στεγνώσει καλά και να τοποθετηθεί εκ νέου μικρή αποστειρωμένη γάζα. Κανονικό μπάνιο μπορεί να κάνει κανείς μετά 2 εβδομάδες από το χειρουργείο και εφόσον το τραύμα έχει επουλωθεί πλήρως.

Σε πόσες μέρες μετά το χειρουργείο μπορώ να οδηγήσω;

Ο ασθενής μπορεί να οδηγήσει με ασφάλεια εφόσον έχει παρέλθει ο μετεγχειρητικός πόνος, που συνήθως είναι από 3 έως 10 ημέρες μετά το χειρουργείο. Ο ασθενής απαγορεύεται να οδηγεί υπό την επήρεια οπιοειδών αναλγητικών.

Παρ’ όλα αυτά δεν συνίσταται να γίνονται πολύωρα ταξίδια για ένα διάστημα έως 2 μηνών μετά.

Πότε μπορώ επιστρέψω στην εργασία μου και να ξεκινήσω να αθλούμαι;

Ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει σε ελαφρά δουλειά χωρίς να καταπονείται σε 1 εβδομάδα. Σε σπορ και κανονική δουλειά μπορεί να επιστρέψει σε 4-6 εβδομάδες εφόσον ο μετεγχειρητικός πόνος έχει πλήρως υποχωρήσει και η μυϊκή ισχύς έχει επανέλθει.

Πότε πρέπει να με ξαναδεί ο χειρουργός μου;

Ο ασθενής θα χρειαστεί μία επανεξέταση σε 10 ημέρες από το χειρουργείο, για επιθεωρήσει ο γιατρός την χειρουργική τομή και να εξετάσει τον ασθενή.

Τι ποσοστά επιτυχίας έχει αυτή η επέμβαση;

Η έκβαση σε αυτά τα χειρουργεία συνήθως είναι άριστη με πλήρη υποχώρηση του πόνου άμεσα μετεγχειρητικά. Η επιτυχία είναι γύρω στο 95%.

Οι περισσότεροι ασθενείς έχουν άμεση βελτίωση και επιστρέφουν στην εργασία τους και στην καθημερινότητά τους χωρίς κανένα πρόβλημα.

Πότε επιλέγω μικροδισκεκτομή MIS αντί για ενδοσκοπική μικροδισκεκτομή;

Η μικροδισκεκτομή MIS είναι η επέμβαση που ενδείκνυται σε ασθενείς με κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου με συνοδό πόνο που δεν υποχωρεί ή και νευρολογικό έλλειμμα (παράλυση, υπαισθησία κτλ.) και αποτελεί το είδος της επέμβασης που εφαρμόζεται για την οριστική αποκατάσταση της οσφυϊκής κήλης μεσοσπονδύλιου δίσκου.