Πριν τη διενέργεια της επέμβασης ολικής αρθροπλαστικές γόνατος ο θεράπων ιατρός συζητάει λεπτομερώς με τον ασθενή για την αναισθησία. Η σωστή επιλογή της αναισθησίας είναι ένα σημαντικός παράγοντας ικανός να επηρεάσει την αποκατάσταση, και γι’αυτό το λόγο χρειάζεται προσεκτική κουβέντα με τον ορθοπαιδικό και τον αναισθησιολόγο.

Αρκετοί παράγοντες θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για την επιλογή της αναισθησίας, συμπεριλαμβανομένων:

  • Των προηγούμενων εμπειριών και προτιμήσεων. Πρέπει να είναι γνωστό εάν ο ασθενής είχε λάβει στο παρελθόν αναισθησία, εάν είχε κάποια ανεπιθύμητη αντίδραση και πως αντιδρούν στην αναισθησία άλλα μέλη της οικογένειας.
  • Της παρούσας κατάστασης της υγείας του ασθενούς. Εάν καπνίζει, εάν είναι υπέρβαρος ή αν λαμβάνει αγωγή για κάποια άλλη κατάσταση της υγείας του.
  • Της αντίδρασης σε φάρμακα. Εάν έχει αλλεργίες ή εάν αντιμετώπισε ποτέ κάποια παρενέργεια από φαρμακευτική αγωγή. Επιπλέον, τι είδους φάρμακα, βιταμίνες, μέταλλα ή συμπληρώματα διατροφής παίρνει στην παρούσα φάση.
  • Ενδεχόμενων κινδύνων. Οι κίνδυνοι ποικίλουν, εξαρτώμενοι από την γενική κατάσταση της υγείας του ασθενούς αλλά και την επιλογή της αναισθησίας και γενικά περιλαμβάνουν αναπνευστικές δυσκολίες, αλλεργικές αντιδράσεις και νευρικές βλάβες. Ο χειρουργός και ο αναισθησιολόγος θα συζητήσει τους συγκεκριμένους κινδύνους με τον ασθενή.

ΤΥΠΟΙ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑΣ

Υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τύποι αναισθησίας: Τοπική, περιοχική και γενική

ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ

Στην τοπική αναισθησία προκαλείται αναλγησία μόνο στο τμήμα εκείνο που εγχέεται ή ψεκάζεται το αναισθητικό φάρμακο ή ακόμα εκεί που εφαρμόζεται η αλοιφή και διαρκεί μόνο για ένα συγκεκριμένο μικρό χρονικό διάστημα. Οι ασθενείς παραμένουν ξύπνιοι καθόλη τη διάρκεια της αναισθησίας. Χρησιμοποιείται κυρίως για μικρές επεμβάσεις. Για μεγαλύτερες επεμβάσεις, όπως είναι η ολική αρθροπλαστική γόνατος ή ισχίου η τοπική αναισθησία χρησιμοποιείται για να συμπληρώσει την κύρια αναισθησία.

ΠΕΡΙΟΧΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ

Η αναισθησία αυτού του τύπου περιλαμβάνει τον αποκλεισμό ή «μπλοκάρισμα» των νεύρων, το οποίο οδηγεί στην αναλγησία της περιοχής κατανομής αυτού του νευρικού στελέχους, χωρίς να επηρεάζει την αναπνευστική λειτουργία ή την εγκεφαλική λειτουργία. Εξαιτίας του ότι ο ασθενής παραμένει ξύπνιος, δίνονται χαλαρωτικά ή ηρεμιστικά φάρμακα για να κοιμηθεί. Οι 3 κύριοι τύποι αναισθησίας που χρησιμοποιούνται συχνότερα είναι η ραχιαία αναισθησία, η επισκληρίδιος αναισθησία και ο αποκλεισμός ή «μπλοκ» περιφερικών νεύρων.

  • Με την ραχιαία αναισθησία το φάρμακο εγχέεται στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό που περιβάλλει τον νωτιαίο μυελό και τα νευρικά στελέχη στο κατώτερο τμήμα του σώματος, προκαλώντας καθ’αυτόν τον τρόπο γρήγορη αναλγησία, η οποία όμως παρέρχεται σε αρκετές ώρες.
  • Με την επισκληρίδιο αναισθησία ένας καθετήρας εισέρχεται στο κατώτερο μέρος της ράχης του ασθενούς για να χορηγηθεί αναισθητικό φάρμακο για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα στον επισκληρίδιο χώρο. Η επισκληρίδιος και η ραχιαία αναισθησία χορηγούνται με παραπλήσιο τρόπο και σε παραπλήσια ανατομική θέση
  • Αποκλεισμός («μπλοκ») περιφερικών νεύρων. Το μπλοκ περιφερικών νεύρων χορηγεί αναισθητικό φάρμακο κατευθείαν γύρω από τα κεντρικά νευρικά στελέχη στον μηρό του ασθενούς, όπως είναι το μηριαίο ή το ισχιακό νεύρο. Τα μπλοκ αυτά αναισθητοποιούν μόνο το πάσχων σκέλος και όχι το ετερόπλευρο. Ανάλογα με την περίπτωση, το μπλοκ μπορεί να γίνει με ένεση για να μουδιάσει η περιοχή που θα χειρουργηθεί μόνο για το χειρουργείο, ενώ η άλλη επιλογή είναι να κρατηθεί ο καθετήρας με διαρκή χορήγηση αναισθητικού φαρμάκου περινευρικά για αρκετές μέρες μετά το χειρουργείο.

Πλεονεκτήματα της περιοχικής αναισθησίας αποτελούν η μικρότερη πιθανότητα αιμορραγίας, λιγότερες περιπτώσεις ναυτίας, ζάλης και λιγότερες πιθανότητες ιατρικών επιπλοκών, όπως για παράδειγμα καρδιακή ανακοπή ή ισχαιμικό ή αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο (το οποίο αν και πολύ σπάνιο, εν τούτοις μπορεί να συμβεί στη γενική αναισθησία). Παρενέργειες από την περιοχική αναισθησία μπορεί να είναι ο πονοκέφαλος, δυσουρικά ενοχλήματα (μετεγχειρητική δυσκολία στην ούρηση), αλλεργικές αντιδράσεις και σπανιότερα νευρική βλάβη.

ΓΕΝΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ

Η γενική αναισθησία χρησιμοποιείται κυρίως σε μεγάλα χειρουργεία, όπως είναι οι ολικές αρθροπλαστικές των αρθρώσεων. Η γενική αναισθησία μπορεί να επιλεγεί στη βάση της προτίμησης του ασθενούς, χειρουργού ή στις περιπτώσεις που δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί η τοπική αναισθησία. Σε αντίθεση με τους άλλους τύπους αναισθησίας, η γενική αναισθησία επηρεάζει ολόκληρο το σώμα του ασθενούς, τον εγκέφαλο και το νευρικό του σύστημα και τον καθιστά προσωρινά αναίσθητο.

  • Χορήγηση. Με τη γενική αναισθησία, ο αναισθησιολόγος χορηγεί αναισθητικό φάρμακο μέσω ένεσης ή εισπνοής. Επίσης θα τοποθετήσει και ένας σωλήνας αερισμού (διασωλήνωση) για να διευκολύνει την αναπνοή του ασθενούς.
  • Κίνδυνοι. Όπως με την αναισθησία κάθε είδους υπάρχουν κίνδυνοι αν ο ασθενής έχει καρδιακή νόσο, χρόνια αναπνευστικά προβλήματα και άλλα σοβαρά προβλήματα.

Η γενική αναισθησία επηρεάζει την καρδιακή αλλά και την αναπνευστική λειτουργία και υπάρχει μια μικρή πιθανότητα σοβαρών επιπλοκών, όπως έμφραγμα μυοκαρδίου ή εγκεφαλικό επεισόδιο. Ο σωλήνας αερισμού μπορεί να προκαλέσει πονόλαιμο ή ευαισθησία λόγω ερεθισμού των φωνητικών χορδών. Επίσης κοινά συμπτώματα είναι η ναυτία, ο πονοκέφαλος και η ζάλη.

ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ

Ο στόχος του μετεγχειρητικού ελέγχου του πόνου είναι η ελαχιστοποίηση της ενόχλησης και η αναλγησία, ώστε ο ασθενής να συμμετέχει πιο ελεύθερα και ενεργά στο μετεγχειρητικό πρωτόκολλο φυσικοθεραπείας. Η μετεγχειρητική αναλγησία μπορεί να επιτευχθεί μέσω φαρμακευτικής αγωγής από το στόμα ή σε συνδυασμό με ενδοφλέβια αγωγή. Ένας σύγχρονος τρόπος αναλγησίας είναι η ελεγχόμενη έγχυση από τον ίδιο τον ασθενή. Με αυτό τον τρόπο ο ασθενής ελέγχει την ενδοφλέβια ροή του φαρμάκου, μέσα σε ασφαλή όρια που τοποθετεί ο ιατρός.

Στην περίπτωση που χρησιμοποιηθεί περιοχική αναισθησία, μπορεί να παραμείνει ο ειδικός καθετήρας στην θέση του και συνεχιστεί η έγχυση του φαρμάκου κατά τις πρώτες μετεγχειρητικές ημέρες.

Τέλος, η σωστή χρήση των παυσίπονων μετά την επέμβαση είναι εξαιρετικά σημαντική για την αποθεραπεία του ασθενούς. Τον ενθαρρύνει και βοηθάει στην τελική αποκατάσταση μετά το χειρουργείο.