Η αρθροσκόπηση του γόνατος είναι μία ελάχιστα επεμβατική μέθοδος που βοηθά στη διάγνωση και αντιμετώπιση των ενδαρθρικών προβλημάτων του γόνατος. Με την επέμβαση αυτή είναι δυνατό να εξετασθούν οπτικά αλλά και ψηλαφητικά όλα τα ενδαρθρικά στοιχεία του γόνατος, δηλαδή οι χιαστοί σύνδεσμοι, οι μηνίσκοι έσω και έξω καθώς και ο αρθρικός χόνδρος που επενδύει τα οστά.

Η άρθρωση του γόνατος δημιουργείται από την σύνδεση του μηριαίου οστού με την κνήμη. Οι επιφάνειες των οστών καλύπτονται από αρθρικό χόνδρο και ο Πρόσθιος Χιαστός Σύνδεσμος (ΠΧΣ) τα συνδέει. Μεταξύ των αρθρικών επιφανειών παρεμβάλλονται οι δυο μηνίσκοι, ο έσω και ο έξω.

Μέσα από δύο μικρές τομές στο δέρμα μήκους 5 mm τοποθετούνται το αρθροσκόπιο, μία κυλινδρική κάμερα η οποία συνδέεται με μία οθόνη και διάφορα εργαλεία με τα οποία διορθώνονται οι ενδαρθρικές βλάβες του γόνατος. Το γόνατο γεμίζει με φυσιολογικό ορό προκειμένου να διαταθεί η άρθρωση και να γίνει έκπλυση του γόνατος.

Το αρθροσκόπιο έχει τοποθετηθεί εντός της άρθρωσης του γόνατος η οποία φωτίζεται από μία πηγή ψυχρού φωτισμού.

Οι κυριότερες ενδείξεις πραγματοποίησης της αρθροσκόπησης είναι:

  • Διάγνωση ενδαρθρικών προβλημάτων του γόνατος
  • Ρήξη των μηνίσκων του γόνατος
  • Συνδεσμοπλαστική του προσθίου χιαστού συνδέσμου
  • Συνδεσμοπλαστική του οπίσθιου χιαστού συνδέσμου
  • Απομάκρυνση ελεύθερων σωμάτων
  • Οστεοχόνδρινες βλάβες
  • Αρθρίτιδα
  • Υμενικές παθήσεις
  • Επιλεγμένα κατάγματα κνημιαίων κονδύλων
  • Σηπτική αρθρίτιδα

Η διάρκεια της επέμβασης εξαρτάται από την εμπειρία του χειρουργού και το είδος της ενδαρθρικής βλάβης. Η αρθροσκοπική μηνισκεκτομή διαρκεί περίπου 15 λεπτά, ενώ η συνδεσμοπλαστική του προσθίου χιαστού με αυτομόσχευμα περίπου 1 ώρα.

Πως γίνεται η αρθροσκόπηση του γόνατος;

Η αρθροσκόπηση γίνεται συνήθως χωρίς τη παραμονή του αρρώστου στο Νοσοκομείο. Ο τύπος της νάρκωσης διαφέρει ανάλογα με τη βαρύτητα της βλάβης τη γενική κατάσταση και την ηλικία του αρρώστου. Ο αναισθησιολόγος έχει τη δυνατότητα να επιλέξει ανάμεσα στη γενική, την επισκληρίδιο, τη περιοχική ή ακόμα και τη τοπική νάρκωση. Συνήθως, έχουμε τουλάχιστον 2 πύλες εισόδου με τομές 4-5mm, μέσω των οποίων διενεργείται η αρθροσκόπηση. Σε μία από αυτές εισέρχεται η κάμερα και από την άλλη τα εργαλεία μέσω των οποίων γίνονται οι διορθωτικές και θεραπευτικές πράξεις. Σε μερικές περιπτώσεις έχουμε τη δυνατότητα να τοποθετούμε ένα κυλινδρικό σωλήνα στη 2η πύλη (cannula) μέσω του οποίου γίνεται η χρήση πολλαπλών εργαλείων χωρίς να τραυματίζουν τους ιστούς. Με το πέρας της επέμβασης τοποθετούνται αυτοκόλλητες ταινίες (sterile strips) στις πύλες εισόδου και γίνεται επίδεση.

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της αρθροσκόπησης;

Η αρθροσκόπηση γίνεται με ευκολότερη νάρκωση ή ακόμη και με τοπική, δεν υπάρχει σοβαρός ή και καθόλου μετεγχειρητικός πόνος, δεν είναι αιματηρό χειρουργείο, επιτρέπει την άμεση κινητοποίηση του αρρώστου και την επιστροφή την ίδια μέρα στο σπίτι του. Τέλος, δίνει τη δυνατότητα στον χειρουργό να επισκοπεί όλη την άρθρωση και να μην εστιάζει σε μία και μόνο βλάβη που θα επιχειρούσε στο «ανοικτό» χειρουργείο.

Ποια είναι τα μειονεκτήματα της αρθροσκόπησης;

Η αρθροσκόπηση έχει λίγα μειονεκτήματα αλλά πολλά πλεονεκτήματα. Τα κυριότερα πλεονεκτήματα είναι ο μικρός τραυματισμός της άρθρωσης, η μικρή νοσηρότητα, ο χαμηλός κίνδυνος επιπλοκών, το μικρό τραύμα, η βραχυχρόνια παραμονή στο νοσοκομείο, ο ελάχιστος ή ανύπαρκτος μετεγχειρητικός πόνος και η καλύτερη διάγνωση και αντιμετώπιση των προβλημάτων.

Προϋπόθεση επιτυχίας είναι όμως η εμπειρία και η ειδική εκπαίδευση του χειρουργού, η ακριβής προεγχειρητική διάγνωση, η καλή χειρουργική τεχνική και ο κατάλληλος εξοπλισμός.

Τι είδους αναισθησία χρησιμοποιείται;

Συνήθως εφαρμόζεται συνδυασμός περιοχικής αναισθησίας μαζί με γενική αναισθησία με λαρυγγική μάσκα. フε την αναισθησία αυτή ο ασθενής εισπνέει ένα αναισθητικό αέριο και κοιμάται κατά τη διάρκεια της επέμβασης χωρίς όμως να καταστέλλεται το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα και το κέντρο της αναπνοής. Χορηγούνται ελάχιστα φάρμακα σε σχέση με τη γενική αναισθησία και ο ασθενής αναπνέει μόνος του χωρίς να εξαρτάται από τον αναπνευστήρα. Πλεονέκτημα αυτής της μεθόδου είναι η ασφαλής αναισθησία, η μετεγχειρητική αναλγησία, η δυνατότητα άμεσης κινητοποίησης και η ταχεία έξοδος από το νοσοκομείο.

Σε ποιες παθήσεις μπορεί να φανεί χρήσιμη η αρθροσκόπηση του γόνατος;

Η αρθροσκότηση έχει ένδειξη σ’ ένα μεγάλο φάσμα από αρθρίτιδες, μικροβιακές, φλεγμονώδεις (ρευματοειδής) και μη φλεγμονώδεις (οροαρνητικές), όπου χρησιμεύει τόσο στη ταυτοποίηση και ταξινόμηση της νόσου, όσο και στη θεραπεία (υμενεκτομή, εκπλύσεις, arthroscopic lavage και χονδροπλαστική). Πιο ειδικά, έχει απόλυτη θέση σ ένα μεγάλο φάσμα τραυματικών παθήσεων, (ρήξη μηνίσκου, ρήξη πρόσθιου και οπίσθιου χιαστού συνδέσμου, αστάθεια επιγονατίδας, μεταμόσχευση χονδροκυττάρων, επεμβάσεις ανακατασκευής συνδέσμων κ.ά).

Ποια είναι η προετοιμασία του αρρώστου για την αρθροσκόπηση;

Ο ασθενής υποβάλλεται σ ένα προεγχειρητικό έλεγχο ρουτίνας, που αφορά α/φία θώρακος, καρδιογράφημα, γενική εξέταση αίματος και βιοχημικό έλεγχο. Αυτά μπορούν να γίνουν με την εισαγωγή του στο Νοσοκομείο, ή και νωρίτερα σαν εξωτερικός ασθενής. Ο διαβήτης και η υπέρταση λαμβάνονται ιδιαίτερα υπόψη. Οποιαδήποτε κλινική εικόνα φλεγμονής της άρθρωσης τοπικά, δύναται να αναβάλει την αρθροσκόπηση για αργότερα, εκτός εάν αυτή γίνεται για το συγκεκριμένο σκοπό (βιοψία, έκπλυση κ.ά).

Πόσο χρόνο διαρκεί η παραμονή στο νοσοκομείο;

H παραμονή στο νοσοκομείο μετά από μηνισκεκτομή είναι περίπου 3 ώρες ενώ μετά από συνδεσμοπλαστική 1 ημέρα.

Πως γίνεται η αποθεραπεία μετά τη αρθροσκόπηση;

Συνήθως, μετά το χειρουργείο ο ασθενής έχει λίγο υπνηλία, ιδίως εάν έχει λάβει γενική νάρκωση. Θεαματική είναι η εικόνα του αρρώστου 1-2 ώρες μετά την επέμβαση εάν έχει γίνει περιοχικό block, όπου ο ασθενής λόγω της αναλγησίας, αμφιβάλλει εάν πράγματι έχει χειρουργηθεί. Κάποια υπαισθησία και μουδιάσματα υποχωρούν μετά από μερικές ώρες. Η κινητοποίηση είναι άμεση και ο άρρωστος είναι περιπατητικός από τις πρώτες ώρες μετά το χειρουργείο. Πάντως, ανάλογα με τη βλάβη που επιδιορθώθηκε, το πρόγραμμα αποκατάστασης εξατομικεύεται στις ανάγκες του συγκεκριμένου αρρώστου.

Πόσο θα πονέσω την ημέρα μετά την επέμβαση;

Η αρθροσκόπηση του γόνατος για την αντιμετώπιση ιδίως ρήξεων μηνίσκων είναι σχεδόν ανώδυνη. Ο ασθενής μπορεί να βαδίσει με βακτηρίες και να κάμψει το γόνατο σε μεγάλο βαθμό άμεσα.

Υπάρχουν επιπλοκές στην αρθροσκόπηση;

Επιπλοκές δυνητικά υπάρχουν ακόμη και στην πιο απλή επέμβαση, ακόμη και στον πλέον ικανό χειρουργό. Πρακτικά όμως, στην αρθροσκοπική χειρουργική, τέτοιες επιπλοκές μπορεί να υπάρξουν, είτε διεγχειρητικά που αφορούν συγκεκριμένη χρήση εργαλείων, είτε μετεγχειρητικά που αφορούν συνηθέστερα τη φλεγμονή, τη θρομβοφλεβίτιδα, ή το μετεγχειρητικό οίδημα. Σε γενικές γραμμές το ποσοστό αυτών κυμαίνεται πλέον, κάτω του 1% και είναι εύκολα αντιμετωπίσιμες.

Πότε αρχίζει η φυσικοθεραπευτική αποκατάσταση;

Η αποκατάσταση αρχίζει από την στιγμή που τελειώνει το χειρουργείο στο χώρο της ανάνηψης όπου ζητάται από τον ασθενή να αρχίσει την κίνηση των μελών του ενώ θα ενθαρρυνθεί για να κινητοποιηθεί πλήρως όταν επιστρέψει στο δωμάτιό του. Το πλήρες πρόγραμμα φυσικοθεραπείας αρχίζει την επομένη.