Η οστεοαρθρίτιδα του γόνατος είναι μια από τις κυριότερες αιτίες δυσλειτουργίας και αναπηρίας στις ΗΠΑ και τον υπόλοιπο δυτικό κόσμο. Εξελίσσεται βραδέως και ο πόνος που προκαλεί, χειροτερεύει με το χρόνο. Αν και δεν υπάρχει θεραπεία για την οστεοαρθρίτιδα, υπάρχουν κάποιες θεραπευτικές επιλογές για την βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενούς, ώστε να μπορέσει να παραμείνει ενεργός για πολλά χρόνια.

Στα πρώιμα στάδια, η οστεοαρθρίτιδα του γόνατος αντιμετωπίζεται συντηρητικά. Ο θεράπων ιατρός μπορεί να προτείνει μια σειρά μέτρων όπως:

  • Αλλαγές στο επίπεδο δραστηριότητας
  • Απώλεια βάρους
  • Αναλγητικά φάρμακα, όπως για παράδειγμα ακεταμινοφαίνη ή μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα
  • Φυσικοθεραπεία
  • Ενέσεις κορτικοστεροειδών (κορτιζόνη)

Μια εναλλακτική θεραπευτική επιλογή είναι η έγχυση υαλουρονικού οξέος στην άρθρωση. Στη περίπτωση που ο ασθενής έχει δοκιμάσει όλες τις προαναφερθείσες συντηρητικές μεθόδους και ο πόνος συνεχίζει να περιορίζει τις δραστηριότητές του, τότε η έγχυση υαλουρονικού οξέος μπορεί να αποτελέσει μια λύση.

Με αυτή τη διαδικασία μια ουσία με αυξημένο ιξώδες (παχύρευστο) που μοιάζει με γέλη (τζέλ) και ονομάζεται υαλουρονικό οξύ ενίεται στην άρθρωση του γόνατος. Το υαλουρονικό οξύ είναι μια φυσικό βιοπολυμερές που ανευρίσκεται φυσιολογικά στο αρθρικό υγρό που περιβάλλει τις αρθρώσεις. Δρα σαν λιπαντικό που επιτρέπει στα οστά να ολισθαίνουν ομαλά μεταξύ τους και επίσης σαν αποσβεστήρας κραδασμών στην άρθρωση. Οι ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα έχουν μικρότερη συγκέντρωση υαλουρονικού οξέος απ’το φυσιολογικό στις αρθρώσεις τους. Το σκεπτικό για την εφαρμογή αυτής της θεραπείας είναι ότι ενίοντας υαλουρονικό οξύ σε ένα οστεοαρθριτικό γόνατο, θα διευκολυνθεί η ολίσθηση μεταξύ των αρθρικών επιφανειών και θα ελαττωθεί ο πόνος.

Ωστόσο, οι τελευταίες μελέτες πάνω στο κομμάτι αυτό έχουν δείξει ότι η ένεση υαλουρονικού οξέος δεν προσφέρει τίποτα ουσιαστικό στην ύφεση του πόνου ή την διευκόλυνση της κίνησης. Αν και κάποιοι ασθενείς αναφέρουν ύφεση των συμπτωμάτων με αυτή τη διαδικασία, εντούτοις είναι αρκετοί εκείνοι που δεν αναφέρουν καμία βελτίωση.

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ – ΜΕΘΟΔΟΣ

Ανάλογα με το προιόν που θα χρησιμοποιηθεί, ο ασθενής θα χρειαστεί 1-5 ενέσεις σε διάστημα αρκετών εβδομάδων. Κατά τη διαδικασία αυτή ο θεράπων ιατρός θα παρακεντήσει και θα αφαιρέσει κάποια ποσότητα υγρού από το γόνατο του ασθενούς, εφόσον υπάρχει οίδημα (πρήξιμο) στο γόνατο, πρίν την ένεση της ποσότητας του υαλουρονικού οξέος. Για τις πρώτες 48 ώρες μετά την έγχυση, είναι καλό ο ασθενής να αποφύγει την υπερβολική φόρτιση του γόνατος, όπως για παράδειγμα την παρατεταμένη ορθοστασία ή την άρση βαρέων αντικειμένων.

ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ

Μπορεί να αναπτυχθεί τοπικά οίδημα, ερυθρότητα και πόνος μετά την έγχυση. Τα συμπτώματα αυτά συνήθως δεν κρατούν για πολύ. Μπορεί να υποχωρήσουν με την εφαρμογή πάγου (παγοθεραπεία).

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

Σε σπάνιες περιπτώσεις οι ασθενείς μπορεί να αναπτύξουν μια τοπική αλλεργική αντίδραση στο γόνατο. Σε αυτή τη περίπτωση το γόνατο μπορεί να γίνει επώδυνο, οιδηματώδες και ερυθρό. Σε αυτή την περίπτωση ο ασθενής θα πρέπει να επικοινωνήσει άμεσα με τον θεράποντα ιατρό. Ακόμα πιο σπάνιες επιπλοκές αυτής της διαδικασίας αποτελούν η λοίμωξη και η αιμορραγία.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Όπως έχει ήδη προαναφερθεί κάποιοι ασθενείς δεν πρόκειται να επωφεληθούν από την έγχυση υαλουρονικού οξέος. Για αυτούς που αναφέρουν ανακούφιση από τον πόνο με αυτή τη διαδικασία μπορεί να χρειαστούν αρκετές εβδομάδες μέχρι να δουν βελτίωση. Η διάρκεια της ευεργετικής επίδρασης ποικίλει. Κάποιοι ασθενείς αναφέρουν ανακούφιση και ύφεση των συμπτωμάτων για αρκετούς μήνες (ορισμένες φορές μέχρι 6 μήνες).

Αν και κάποιοι ασθενείς αναφέρουν ανακούφιση από την έγχυση υαλουρονικού οξέος, παρόλα αυτά δεν έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να προαγάγει την ανάπλαση ή την αναγέννηση του αρθρικού χόνδρου. Η έγχυση υαλουρονικού οξέος για την αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας αν και έχει αμφιλεγόμενα αποτελέσματα, μπορεί να έχει κάποια χρησιμότητα στα αρχικά στάδια της νόσου.

ΓΛΥΚΟΖΑΜΙΝΗ ΚΑΙ ΧΟΝΔΡΟΙΤΙΝΗ

Περίπου 27 εκατομμύρια Αμερικανοί πάσχουν από οστεοαρθρίτιδα, μια επώδυνη εκφυλιστική πάθηση των αρθρώσεων. Πολλοί από αυτούς που πάσχουν δοκιμάζουν νέες θεραπείες και συμπληρώματα διατροφής, όπως την γλυκοζαμίνη και την θειϊκή χονδροϊτίνη.

Η γλυκοζαμίνη ανευρίσκεται φυσιολογικά στο σώμα και διεγείρει τον σχηματισμό και την ανάπλαση των αρθρικών επιφανειών. Ορισμένα συμπληρώματα είναι ζωικής προέλευσης. Η θειϊκή χονδροϊτίνη είναι μια άλλη φυσική ουσία (γλυκοσαμινογλυκάνη) που ανευρίσκεται στο ανθρώπινο σώμα. Η επίδραση της θειϊκής χονδροϊτίνης σε ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα πιθανόν οφείλεται σε κάποιες ιδιότητές της, συμπεριλαμβανομένων: της αντιφλεγμονώδους δράσης της, της διέγερσης της σύνθεσης των πρωτεογλυκανών και του υαλουρονικού οξέος και της αναστολής της καταβολικής δραστηριότητας των χονδροκυττάρων μέσω της αναστολής της σύνθεσης των πρωτεολυτικών ενζύμων. Ο τύπος των σκευασμάτων που πωλείται σε καταστήματα υγιεινής διατροφής και φαρμακεία είναι ζωικής προέλευσης.

ΕΛΠΙΔΑ Ή ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ

Οι ασθενείς που χρησιμοποιούν αυτά τα διατροφικά συμπληρώματα, ελπίζουν αφενός στην ύφεση των συμπτωμάτων της οστεοαρθρίτιδας και αφετέρου στην αποκατάσταση του αρθρικού χόνδρου. Όμως οι μελέτες φαίνεται να υποστηρίζουν το πρώτο σενάριο. Η γλυκοζαμινογλυκάνη και η θειϊκή χονδροϊτίνη έχουν χρησιμοποιηθεί τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη με ελάχιστες ανεπιθύμητες ενέργειες και αμφότερα τα συμπληρώματα επιδεικνύουν κάποιες αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες στις οποίες οφείλεται η ύφεση του πόνου που αισθάνεται ο ασθενής.

Ωστόσο, δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι μετά τη λήψη των ουσιών (μεμονωμένα ή σε συνδυασμό) θα επιβραδυνθεί ουσιαστικά η εκφυλιστική διαδικασία ή ότι θα αναπλαστεί ο χόνδρος των αρθρώσεων. Όλες οι μελέτες που έχουν γίνει μέχρι σήμερα ήταν σύντομες και επικεντρώθηκαν στην ανακούφιση από τον πόνο.

Τα συμπληρώματα διατροφής όπως η γλυκοζαμίνη και η θειϊκή χονδροϊτίνη δεν δοκιμάζονται ή αναλύονται από τον Οργανισμό Φαρμάκων πριν την πώλησή τους στους καταναλωτές. Αυτό σημαίνει ότι οι καταναλωτές δεν μπορούν να είναι σίγουροι ότι «παίρνουν ότι πληρώνουν», όταν αγοράζουν μπουκάλια με ένδειξη «γλυκοζαμίνη/χονδροϊτίνη». Στην πραγματικότητα, μια πρόσφατη μελέτη από το ινστιτούτο καταναλωτών στις ΗΠΑ έδειξε ότι σχεδόν τα μισά από τα συμπληρώματα γλυκοζαμίνης/χονδροϊτίνης που δοκιμάστηκαν δεν περιείχαν τις αναγραφόμενες ποσότητες των συστατικών τους.

ΣΥΜΒΟΥΛΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΑΤΡΟ

Αρκετοί πιστεύουν ότι η παραδοσιακή ιατρική απορρίπτει αυτά τα συμπληρώματα, ωστόσο πολλοί ιατροί είναι στην πραγματικότητα αρκετά ανοικτοί σε τέτοιου είδους συμπληρώματα. Σε κάθε περίπτωση, αυτά τα συμπληρώματα δεν είναι κατάλληλα για όλες τις μορφές αρθρίτιδας ή για όλους τους ασθενείς. Οι διαβητικοί και οι έγκυες, για παράδειγμα, θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί.

ΜΗ ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Η αποτελεσματικότητα αυτών των «παραδοσιακών» θεραπευτικών επιλογών έχει αποδειχθεί και τα συμπληρώματα διατροφής, όπως η χονδροϊτίνη, θα πρέπει να παραμείνουν αυτό ακριβώς που είναι: συμπληρωματικά στις υπόλοιπες πρακτικές και θεραπείες.

ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ

Ο ασθενής οφείλει να ερευνήσει και να μάθει περισσότερα για αυτά τα συμπληρώματα. Υπάρχουν παρενέργειες; Αλληλεπιδρούν με την τρέχουσα φαρμακευτική αγωγή του; Σε περίπτωση απορίας, ο ασθενής μπορεί να ζητήσει διευκρινίσεις από τον κατασκευαστή ενώ για πρόσθετες πληροφορίες καλό είναι να ρωτήσει τον θεράποντα ιατρό.

ΕΠΩΝΥΜΟΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΗΣ

Λόγω του γεγονότος ότι τα προϊόντα αυτά δεν ρυθμίζονται από τον ΕΟΦ οι καταναλωτές είναι ουσιαστικά «ακάλυπτοι». Ακόμα και τα προϊόντα με την ένδειξη «τυποποιημένο» δεν είναι απαραίτητο ότι πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις. Γι’αυτό, καλό θα ήταν να επιλέγει ο ασθενής εμπορικά ονόματα και μάρκες που του είναι γνωστά.

ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

Στην περίπτωση που κάτι δε πάει καλά και ο ασθενής παρουσιάσει κάποια ανεπιθύμητη οργανική αντίδραση θα πρέπει να το αναφέρει στον θεράποντα ιατρό και να διακόψει αμέσως την αγωγή του. Είναι σημαντικό να θυμάται ότι κάθε συμπλήρωμα ικανό για να βοηθήσει είναι επίσης ικανό να βλάψει την υγεία του αν δε ληφθεί σωστά.